Lojistik Terimler Sözlüğü

A.A.R“Association of American Railroads”için kullanılan kısaltma.Amerika Kıtası Demiryolu Birliği.
A.A.R:Against all risks (Tüm risklere karşı)
A.C.S.“Automated Commercial Systems”için kısaltma.ABD Gümrüklerinin EDI BILGE sistemi.
A.I.D“Agency for International Developement”için kısaltma.ABD Uluslar arası Kalkınma Ajansı. ABD hükümetinin özellikle savaş,iç savaş,salgın hastalık,kıtlık v.b.gibi olağanüstü olaylardan zarar gören ülkelere yaptığı yardımları düzenleyen kuruluş.
A.M.:Ante meridiem (öğleden önce)
A.T.A“American Truckers Association”için kısaltma.Amerika Kamyoncular Birliği.
A/AAlways afloat (Daima yüzer durumda )
AAR“Against All Risks”için kısaltma.Sigorta poliçelerinde “Bütün Riskler Dahil”maddesi için kullanılır.
ABAFTGemiler için kıça doğru,kıç tarafta,kıç tarafında.Geminin kıçı ile ortası arasında bir yer.
ABANDONYükleyici yada alıcının mallarını bırakması,tek etmesi.
ABATEMENTMala zarar gelmesi ya da tarife üzerinde fiyatlandırma halinde fatura üzerinden izin verilen indirim.
ABI“Automated Broker Interface”için kısaltma.ABD Gümrüğü’nde acentelerin ithalat işlemlerini gerçekleştirebildiği EDI sistemi.
ABOARDYükün taşıma vasıtasının üstüne konması,yükün vasıta üstünde olması.
ABSORPTIONBir taşıyıcının başka bir taşıyıcının masraflarını yükleyiciye/göndericiye aksettirmeden üstlenmesi.
ACCEPTANCEKeşidenin/ödemeyi yapacak olanın kabul ettiği ve vadesi geldiğinde koşulsuz olarak ödemekle yükümlü olduğu vadeli draft veya ödeme çeki.Kabaca,belirlenen şartlarda malın satın alınması anlaşmasıdır.
ACCESSORIAL CHARGESTaşıma kaplarının kirası,döviz kuru ve teslim masrafları gibi temel tarifeye eklenen masraflar.
ACQUIESCENCEBir konşimento gönderici/yükleyici tarafından protesto edilmeden kabul edilir veya imzalanırsa,gönderici sessiz kalarak anlaşma şartlarını kabul etmiş sayılacağına dair ifade.
ACQUITTANCEYük üzerindeki iddialardan vazgeçtiğini gösterir belge.
ACT OF GODDoğal afet.
AD VALOREMDaha çok vergi sistemlerinde kullanılan”Değere Göre” anlamına gelen Latince terim.
ADMINISTRATIVE LAW JUDGEABD’de “İdari Yargıç”
ADMIRALITYABD’de “Bahriye Mahkemesi”.İngiltere’de Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı.
ADVANCE1.Peşin avans 2.Daha önce rezervasyonu yapılmış kısa süre içinde hareket edecek olan gemiyi taşımak.
ADVANCED CHARGESNihai olarak gönderici/yükleyici veya alıcı/konsiyeden tahsil edilecek olan ve bir taşıyıcıdan diğerine aktarılan taşımacılık ücreti.
ADVENTUREGöndericinin/yükleyicinin tüm riskleri üzerine aldığı yükleme.
ADVICE OF SHIPMENTYükleme talimatı.Yerli ya da yabancı alıcının yükün ambalajlanması,rota tayini vb. konulara ilişkin gönderdiği not. Faturanın bir kopyası ve istenildiği takdirde konşimentonun bir kopyası bu talimata eklenir.
ADVISING BANKTicari bir işte tacirin nam ve hesabına kredi ilişkisini başlatan banka.
AFFREIGHTMENT, CONTRACT OFYük yeri rezervasyon kontratı.Bir denizyolu taşıyıcısının bir ihracatçı veya ithalatçıya belirli zamanda belirli tarifede gemisinde kargo yeri sağlama garantisi veren kontrat.
AFTGemi,uçak gibi araçların arka kısmı.
AGENCY TARIFFAcente Tarifesi.Bir acentenin birçok taşıyıcı adına yayınladığı tarife.
AGENTAcente.Bir sözleşme veya vekalete dayanarak başkası ya da bir firma adına sözleşme düzenlemeye ve hareket etmeye yetki almış kişi yada kurum.
AGGREGATE SHIPMENTFarklı satıcılardan tek bir alıcı/konsiyeye gönderilecek yükün bir araya getirilip konsolide edilerek tek bir yük halinde taşınması.
AGREED WEIHGTTaşıyıcı ile gönderici arasında yükün mutabık kalınan ağırlık yada tonajı.
AIRWAY BILLHava Konşimentosu.Gönderici ile hava taşıyıcı arasında ciro edilemez formda hazırlanan taşıma senedi.
AİR CONSİGNMENT NOTE:Hava konşimentosu
AİRPORT OF ARRİVAL:Varış hava limanı
AİRPORT OF DEPARTUREKalkış hava limanı
AİRWAY BİLL:Hava konşimentosu
ALL INHer şey dahil fiyat.Çıkıştan varışa tüm masrafları kapsayan anlaşma.
ALONGSIDEGeminin yan tarafı,borda.”Alongside” kayıtlı şekilde teslim edilen mallar limanda yüklemeye uygun biçimde bordaya konur.
ALTERNATIVE RATESAlternatif navlunlar.
ALWAYS SAFELY AFLOAT:Her zaman yüzer durumda
AMBIENT TEMPERATUREÇevre ısısı.Bir konteynır için çevre ısısı atmosfer sıcaklığıdır.
AMERICAN BUREAU OF SHIPPINGAmerikan Denizcilik Bürosu.Amerikan gemilerinin seyrüsefere uygunluğunu tescil eden kuruluş.
AMOUNTS:Meblağ
AMS“Automated Manifest System” için kısaltma.ABD Gümrüğü’nün “Otomatik Özet Beyan Sistemi”.
ANTI-DUMPING DUTYAnti-damping vergisi.İthal malların satışını özendirmemek ve bu malların yerli mallara ikame edilmesini teşvik etmek için konulan vergi.
ANY QUANTITY (A.Q.)Belirlenen navlunun,mal miktarına bağlı olmadan uygulanacağını belirten ifade.
APPARENT GOOD ORDERHarici muayenede malın zarar görmediğinin tespiti.
APPRAISEMENTEşyanın gümrük kıymetinin tespiti.Gümrük yetkilileri tarafından ithal edilen malın vergilendirilecek değerinin belirlenmesi.
APPRAISER’S STORESİthal edilen malların gümrük kıymetinin tespiti için numunelerin alındığı,incelendiği,ölçüldüğü gümrük deposu.
APPROX.:Approximetaly (Aşağı yukarı,yaklaşık)
ARBITRARYSabit fiyatın üstüne keyfi,ihtiyari fiyat koymak.
ARR:Arrival (varış saati)
ARRIVAL NOTICEVarış İhbarnamesi.Taşıyıcı tarafından malın konşimentoda belirtilen noktaya ulaştığında alıcı/konsiyeye veya acentesine gönderdiği nota.
ASC X12“American Standards Committee x12” için kısaltma.Amerikan Standartları Komitesi.ABD’de elektronik veri değişimi standartlarını belirlemekle yükümlü kuruluş.
ASSIGNMENTKonşimento yada kıymetli evrakı tahsis etme.Mülkiyet veya sair bir hak tesisi için kıymetli evrakın devri.Emre yazılı senetlerde (konşimentolarda) ciro;nama yazılı senetlerde yazılı bir devir beyanı.
ASTERNTornistan.
ATA CARNET ATA KARNESİ.Fransızca “Admission Temporaire” ve İngilizce “Temporary Admission” ifadelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan terim.Fuar,sergi,ticari numune ve profesyonel ekipmanın sistemi kabul eden ülke topraklarını belirli bir süre için gümrüksüz giriş çıkışını sağlayan,ilgili ticaret odaları tarafından düzenlenen belge.
ATAActual Time of Arrival (Gerçek Varış Zamanı)
ATBActual Time of Berth (Gerçek Yanaşma Zamanı)
ATSActual Time of Sailing (Gerçek Kalkış (Seyire Başlangıç) Zamanı)
ATDNSHINC“Any Time,Daytime;Night,Sundays and Holidays Included” için kısaltma.Her zaman;gece,gündüz,pazarları ve tatiller dahil.
ATWARTSHIPSGeminin enine çapraz yönü.
AVOIRDUPOIS POUNDS0.4535924277 kilogram eşitinde yük ağırlık birimi
AWWL“Always Within Institute Warranties Limits” için kısaltma. “Her zaman Garanti Limitleri İçinde” anlamında sigortacılık deyimi.
B.S.:Bottom stowed (ambarda istiflenmiş)
B.S.T.:British summer time (ingiliz yaz saati)
B/L“Bill of Lading” için kısaltma.Konşimento.Konşimentolar,üzerinde yazılı şartlara paralel olarak; “Negotiable/Straight (Non-Negociable)”,”Clean/Dirty (Unclean)”, “Master/House”, “Services/Express”, “Received/Open/Shipped” gibi adlandırmalara sahip olabilmektedir. Konşimento çeşitleri : 1.”Ocean/Marine B/L”: Limandan limana yapılan taşımayı içeren konşimentodur ve taşıyıcı,kaptan veya acente tarafından imzalanır.Kara,demiryolu vb. iç taşımaları içermez. 2. “Combined B/L” : Kargonun kara,deniz ve hava kombinasyonları ile taşınması söz konusu olduğunda tanzim edilen konşimento çeşididir. 3. “Through B/L” : Kargonun birden fazla deniz aracı ile taşınması söz konusu olduğunda düzenlenen konşimentodur.
B/L:Bill of lading (Konşimento)
BACK HAULGeri dönüş.Geri dönüş yükü.
BAF“Bunker Adjusment Factor” için kısaltma.Akaryakıt Ayarlama Faktörü.Deniz hat işletmecilerini dalgalanan akaryakıt fiyatlarından korumak için kullanılır.”FAF-Fuel Adjusment Factor” olarak da geçer. Yakıt Ayarlama Oranı.
BALLOON FREIGHTHafif ve hacimli yük.
BANK GUARANTIEEBanka garantisi.Bankanın taşıyıcıya orijinal konşimentonun kaybolması ya da yanlış yere gitmesi halinde verdiği garanti.
BARGE CARRIERSMavna taşıyıcısı.Mavnalı taşımak için tasarlanan gemi.
BARRATRYGemi kaptanı veya diğer gemi yönetiminin,gemi sahibinin rızası ve amaçları dışında gerçekleştirdikleri yasadışı davranışlar veya yolsuzluklar için kullanılan terim.Zarara yol açacak ihmal ve diğer yolsuzluklar da bu kapsama girer.
BARREL (BBL)Varil.60 ‘F’de 42 galon sıvıyı taşıyabilen kap.
BASE RATEAna navlun.Ek masrafları haricindeki temel tarifede belirlenen taşımacılık ücreti.
BB1.”Ballast Bonus” için kısaltma.Geminin bir önceki seferindeki tahliye limanı ile bir sonraki seferindeki yükleme limanı arasında ana navlun hesabında önemsiz görülmeyecek kadar bir boş gidiş mesafesi ve maliyeti olması halinde,bu boş gidiş maliyetini karşılamak için alınan ücrettir. 2.”Bare Boat” için kısaltma.Çıplak gemi kiralama. 3.”Bar-Bound” için kısaltma.Tahıl ticaretinde “River Plate” sağlık koşulu.
BCO “Beneficial Cargo Owner” için kısaltma.Yararlanan yük sahibi.Varış yerinde malı teslim alan,malın taşınmasında üçüncü kişi olarak hareket etmeyen ve kayıtlarda ithalatçı olarak belirtilen kişi.
BEAMGeminin genişliği.
BELT LINETicari bölgede hizmet veren değişimli ray sistemi.
BENEFICIARYLehdar.Ödeme almaya yetkili kılınan şahıs veya firma.
BERTH TERMSYükleme ve boşaltma şartı.Geminin yükleme aldığı rıhtımdan boşaltma yapacağı rıhtıma kadar masrafları kapsayan şartlar.”Yanaşma Şartı” olarak da geçer.
BILETERALKarşılıklı.Tarafların karşılıklı rızasını gösteren kontrat terimi.
BILL OF EXCHANGESenet,poliçe,konşimento gibi ödeme araçları.
BILL OF LADINGKonşimento.Mal,hammadde ve eşyanın taşınmasında kullanılan çok yönlü kullanımı olan temel ve kıymetli evrak.Konşimento navlunu,taşınan malların özelliklerini,rotayı ve yük üzerindeki mülkiyet hakkı olan tarafları belirler.
BILL OF PARTYHizmet karşılığında ödeme yapmakla mükellef kılınan müşteri.
BILL OF SALEYükün mülkiyetini bir ödeme veya borçlanma karşılığında devreden vesika.
BILLED WEIGHTFaturalandırılmış ağırlık.Konşimentoda belirtilen yükün ağırlığı.
BLANKET BONDBirkaç kişi,mal ve eşyayı kapsayan tahvil.
BLANKET RATETek bir yüklemedeki değişik mal kalemlerine uygulanabilir taşıma ücreti/tarifesi.
BLANKET WAYBILLBirden fazla seferle taşınan yük için düzenlenen konşimento.
BLIND SHIPMENTKonşimentoda alıcısı veya gönderici belirtilmeden yapılan yükleme.
BLOCK STOWAGEİstem dışı oynamaları önleyecek biçimde yapılan yük istifi
BLOCKED TRAINSBlok tren.Farklı istasyonlarda durup vagon eklenip çıkartılmadan,tek bir varış noktasına çok sayıda vagonu taşıyan yük treni.
BLOCKING OR BRACINGYüklerin sabitlenmesi için yanlarına konan ağaç yada metal destekler.
BLS (BALES)Balya.
BOARDBorda.Araca erişim sağlama.
BOARD FEET12 inç genişliğinde 1 feet uzunluğunda yük ölçüsü.
BOBTAILTreylersiz bir çekicinin karayolunda seyretmesi.
BOGIEKonteynerin altına monte edilen tekerlek sistemi.
BOLSTERŞasiye monte edilen Konteynerin güvenliğini sağlayan parça.
BOND PORTGiriş gümrük limanı.
BONDED FREIGHTGümrüklü yük.
BONDED WAREHOUSEGümrüklü depo.Gümrük yetkilileri tarafından gümrük işlemlerinin tamamlanıncaya kadar malın depolanmasına izin verdiği antrepo.
BOOKINGRezervasyon.
BOOKING NUMBERRezervasyon numarası.
BOOKİNG:Rezervasyon
BOTTOM SIDE RAILSKonteynerin tabanındaki uzunluksal yapı elemanları.
BOTTOM-AIR DELIVERYSıcaklık kontrollü konteynerde hava sirkülasyonunu sağlayan düzenek.
BOWGeminin önü.
BOXCARKapalı demiryolu yük aracı.
BREAK BULKDökme yük.
BREAKDOWN CLAUSE (OF-OF-HİRE CLAUSE):Zaman kira anlaşmasına veya poliçelerine geminin bozulması,çarpışması veya donanım için kullanılır
BREAKİNG BULK:Gemiyi boşaltmaya başlama
BRIDGE POINTÖn taşıma noktası.Bir limandan başka limana taşınan yükün toplandığı kara noktası.
BRIDGE PORTÖn taşıma limanı.Bir gemiyle taşınan yükün toplanarak konteynere yüklendiği ve yeniden taşınmak üzere başka bir limana aktarıldığı liman.
BROKEN STOWAGEYüklenen kargonun cins ve özelliğinden ya da yerleştirilmesindeki planlama hatasından dolayı kullanılamayan alan.
BROKERKomisyoncu.Bir yükü taşımaya hazırlanan ve yükün taşınmasından bir komisyon elde eden kişi.
BROKERAGEKomisyonculuk.
BROKERAGE:Broker (simsal)`ın kiralama sözleşmesiyle ilgili hizmetinden dolayı hak ettiği komisyon
BULK CARGODökme yük.Maden cevheri,kömür,kum vb. gibi,paketlenmemiş veya konteynere konmamış,üzeri işaretlenmemiş yük.
BULK CARRIERSDökme yük taşıyıcısı.Hububat,gübre,maden filizi ve petrol gibi dökme malları taşımak için inşa edilmiş bütün gemiler.
BULK FREİGHT:Ağırlığı az ancak istif faktörü yüksek olan yük
BULK:Dökme yük (bir ambalaj içinde bulunmayan yük,örneğin kömür)
BULK-FREIGHT CONTANIERDökme yükler için bir boşaltma kapağı olarak olan konteyner.
BULKHEADAyraç. Konteyner,vagon vb. taşıma kaplarında malların birbirinden ayrı taşınmasına yarayan separatör.
BULL RINGSTaşınan malı sağlamlaştırmak ve kaymasının engellemek için konteynerin tabanına yerleştirilen parçalar.
BUNKER CHARGEYakıt ayarlama faktörü. bkz.BAF
BUNKERSGemi yakıtı.
C&F“Cost and Freight” için kısaltma.Kargo satış terimi olarak “Navlun ve Maliyet”. Satıcının malın maliyetini ve varış limanına kadar taşıma masraflarını üstlendiği satış türü.INCOTERMS terimlerini belirleyen Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) 1 Temmuz 1990 tarihinde bu satış terimini “CFR” olarak değiştirmiştir.
C.+F:Cost and freight (malın bedeli ve taşıma ücreti) Satıcının sorumlulğu konteyner tahliye limanına varıncaya kadardır. Navlun ve Taşıma bedelleri satıcıya aittir.
C.+İ:Cost and insurance (malın bedeli ve sigorta)
C.A.D. (C/D):Cash against documents (Vesaik mükabili)
C.A.F.:Coüt, assurance,fret,c.i.f. (malın bedeli,sigorta ve navlun)
C.İ.F LANDED:Cost,insurance,freight,landed (malın bedeli,sigorta,navlun ve boşaltma masrafları
C.İ.F.:malın bedeli,sigorta ve navlun
C.İ.F.+C:cost,insurance,freight and commission (malın bedeli,sigorta,navlun ve giderleri dahil)
C.K.D.:completely knocked down (taşınmak için tümüyle sökülüp kurula bilir)
C.O.D.:Charges collect (masraflar alıcıya ait)
C.O.D.:Cash on delivery(teslimde ödemeli)
C.O.S.:Charterer pays des (harçları kiralayan ödeme)
C.T:Conference terms (düzenli hat gemi şirketlerinin aralarında yaptıkları anlaşmanın koşulları)
C/O:Care of. (vasıtasıyla)
CA.:circa (tahminen)
CABOTAGEKabotaj.Aynı ülkenin limanları arasındaki deniz ve suyolu taşımacılığına verilen ad.Türkiye dahil birçok ülke kıyı taşımacılığını belli bayraklı gemiler tarafında yürütülmesi için kanuni kısıtlamalara gitmiştir.
CAF“Currency Adjustment Factor” için kısaltma.Döviz ayarlama faktörü.Deniz hat işletmecilerini dalgalanan akaryakıt fiyatlarından korumak için kullanılır.
CAPTAIN’S PROTESTKötü hava veya benzeri koşullar nedeniyle kaptan tarafından tutulan zabıt.İlk limanda tescil ettirilir.Genellikle yolculuk sırasında kargonun uğradığı zararlardan ötürü gemi sahibi veya işletmecisini sorumluluktan korumak için düzenlenir.”Sea Protest” olarak da bilinir.
CAR POOLINGTaşıyıcının ve taşıtıcının merkezi bir otorite aracılığıyla özel kişilere ait kara/demiryolu taşıma aracını kullanması.
CAR SEALAraç mührü.Konteyner,vagon vb. taşıma kaplarının kapılarına konulan metal veya kuşun mühür.Mühür genellikle kayıt için numaralandırılır.
CARFLOATLimanlarda yük aktarımı için kullanılan raylı sistem.
CARGOYük.
CARGO MANIFESTYük Manifestosu/Özet Beyanı.Belirli bir seferde taşınan yükün göndericisi ve alıcısı ile eşyanın cinsi ve miktarını gösteren liste.
CARGO NOS“Cargo Not Otherwise Specified” için kısaltma.Yük taşıma tarifelerinde belirtilen mal kalemleri arasında belirtilmeyen yükler için uygulanabilir tarife ücreti.
CARGO PREFERENCEÜlke araçlarıyla taşınması gereken yük.Genellikle kamuya ait mallar bu kapsama girer.
CARGO TONNAGEYük tonajı.Malın tarifeye tabi tutulan ağırlığı.
CARGO:Taşıma,yük
CARLOAD RATEAraç yükü fiyatı.
CARNETKarne.Bir malın uluslar arası sınırları geçmesi için gümrük tarafından düzenlenen evrak.
CARRIERTaşıyıcı.Bir taşıma kontratı gereği taşımanın kara,hava,deniz,demiryolu,iç suyolu veya kombine olarak gerçekleştirilmesi sorumluluğunu üstlenen kişi yada kuruluş.
CARRIER CERTIFICATETaşıyıcı Sertifikası.Gümrüklerden malı çekmek için gümrük yetkilileri tarafından taşıyıcıdan istenen vesika.
CARRİAGE:Taşıma,Naliye
CARRİER:Taşıyıcı
CARTAGEİç taşıma.Aynı ülkenin şehirleri arasında yapılan karayolu veya demiryolu taşıması.
CARTMENTGümrüklü taşıma evrakı.Aynı gümrüğün yetki sahasıda gümrük kontrolünde bir yerden (gümrüklü antrepodan) bir diğerine taşıma yapmak için verilen belge.
CASH AGAINST DOCUMENT’S(CAD)Evrak karşılığı ödeme.Alıcının satıcı adına hareket eden acenteye mal evrakını teslimine karşılık yaptığı nakit ödeme.
CASH IN ADVANCE (CIA)Ön ödeme.Alıcının satıcıya malın yüklenmesi için yaptığı ön ödeme.Genellikle sipariş üzerine yapılan makine ve aksamı için bu yola başvurulur.
CASH WITH ORDER (CWO)Sipariş verildiğinde ödeme.
CBM “Cubic Meter” için kısaltma.CM olarak da kısaltılır.Metreküp.
CE (CONSUMPTION ENTRY)ABD’ye ithal edilen malların deklarasyonu için kullanılan evrak.
CELLSHücre sistemi.Konteyner gemilerinde konteynerlerin üst üste konduğu istiflenme biçimi.
CENTER OF GRAVITYTaşıma araçların yada konteynerin ağırlık merkezi.
CERTIFICATEŞahadetname,sertifika.Gümrük veya diğer sorumlu kurumun taşıyıcıya tanıdığı izni gösteren belge.
CERTIFICATE OF ORIGINMenşe şahadetnamesi.Uluslararası ticarette malın çıkış ülkesini gösteren belge.
CERTİFİCATE OF ORİGİN:Menşei şahadatnamesi
CFR“Cost and Freight” için kısaltma.Mal bedeli ve navlun.Varış limanı olarak belirtilmek suretiyle malın belirtilen varış limanına kadar taşınması için gerekli olan masrafları ve navlun ücretini satıcının ödemesi demektir.Ancak,bu satış şeklinde malın kaybolma ya da zedelenme riski ve buna bağlı olarak meydana gelen tüm masraflar,mallar yükleme limanından geminin bordasına geçtikten sonra satıcıdan alıcıya geçer.CFR terimi,malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını gerektirir.
CFS“Container Freight Station” için kısaltma.Konteyner nakil istasyonu.Konteyner yüklerinin boşaltılıp yeniden yüklendiği yer.Genellikle eksik konteyner yüklerinin tamamlandığı,aynı alıcı/konsiyeye gidecek yüklerin konsolidasyonun yapıldığı yer.
CHARGE:Masraf,harç,ücret
CHARGEABLE WEİGHT:ücrete tabi ağırlık
CHARTER PARTYGemi kira kontratı.Sözleşmenin süresi,navlun ücreti ve seferde uğranılacak limanlar gibi bilgileri düzenler.
CHASSISŞasi.Hareket halinde konteyneri güvenlik altına alan tekerlekli ve konteyner kilitli düzenek.
CHOCKYükün devrilmesini engelleyen metal ya da ağaç konstrüksiyon.
CI“Cost and Insurance” için kısaltma.”Maliyet ve sigorta”. Malın maliyetini,deniz sigortasını ve navlun dışındaki tüm taşıma ücretlerini kapsayan satış anlaşması.
CIF“Cost,Insurance and Freight” için kısaltma.Bu satış türünde satıcı CFR terimindeki yükümlülüklere aynen sahiptir ama aynı zamanda taşıma boyunca malların kaybolması ya da zedelenmesi riskine karşı denizcilik sigortası sağlama zorunluluğu vardır.Satıcı,sigorta kontratı yapar ve primini öder.CIF,satıcı tarafından ihraç çıkış işlemlerinin yapılmasını gerektirir.
CIF&C“Cost,Insurance,Freight & Commission” için kısaltma.”Maliyet,sigorta,navlun ve komisyon”. Satıcının malın maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra komisyonları da karşıladığı satış anlaşmasıdır.
CIF&E“Cost,Insurance,Freight & Exchange” için kısaltma.”Maliyet,sigorta,navlun ve kambiyo”. Satıcının malın maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra kambiyo masraflarını da üstlendiği satış anlaşmasıdır.
CIF:mal bedeli olarak teslim
CIFCI“Cost,Insurance,Freight,Collection And Interest” için kısaltma.”Maliyet,sigorta,navlun,teslimat ve faiz”. Satıcının malın maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra teslimat ve faiz giderlerini de üstlendiği satış anlaşmasıdır.
CIP “Carriage and Insurance Paid to” için kısaltma.Satıcının CPT altında aynı yükümlülüklere sahip olduğu anlamına gelen satış terimidir.Ancak bunlara ek olarak malların taşınma riskine karşı alıcıya yük sigortası sağlamasını gerektirir.Satıcı sigorta kontratı yapar ve primini öder.Satıcı ayrıca alıcıya CIP teriminde sadece en düşük seviyede sigorta kapsamını sağlamakla yükümlüdür.CIP;satıcı tarafından ihraç çıkışlı işlemlerinin yapılmasını gerektirir.
CİTY TERMİNAL SERVİCE:şehir içi teminal servisi
CKD“Completely Knocked Down” için kısaltma.Özel bir taşımaya tabi tutulacak tipteki araç,ekipman ve cihazların parçalarına ayrılarak taşınması.
CL“Carload” ve “Containerload” için kısaltma.Konteyner yükü.
CLAIMTaşıma sırasında zarar gören veya eksik çıkan malların ödenmesi için taşıyıcıya yapılan tazminat talebi.
CLAİMS:şikayetler
CLASSIFICATIONSınıflandırma.Bir konşimentoda ayrıntılı olarak belirtilen mal kalemlerini ortaya koyan gümrük veya başka yetkili kurumlar tarafından geliştirilen listeler.
CLASSIFICATION RATINGSınıflandırma altına alınmış mal kalemlerine uygulanabilecek fiyatlandırma.
CLASSIFICATION YARDYük treni katarının oluşturulduğu alan.
CLAYTON ACTABD’nin 1914 tarihli fiyat ayrıcılığını yasadışı kılan anti-tekel yasası.
CLEAN BILL OF LADINGTaşıyıcı tarafından düzenlenen ve malın taşıyıcı tarafından teslim aldığında zarar görmemiş ve eksiksiz olduğunu gösteren konşimento.Aksi bir durum belirtilmediği sürece konşimento “cleaned” yani “temiz” olarak kabul edilir.
CLEANING IN TRANSITMalın çıkış ile varış noktaları arasında bir yerde durdurularak temizlenmesi,ayıklanması ve/veya yeniden ambalajlanması.
CLEARANCE1.Gümrükleme 2.Aracın köprü veya tünel gibi geçiş limitli yerlerden rahatlıkla geçebilecek şekilde yüklenmesi.
CLEATYükün dayanıklılığını arttırmak için içine monte edilen demir yada ahşap şeritler.
CLECATAvrupa Forwarder,Gümrük Acenteleri ve Lojistik Birliği.1958 yılında kurulmuş,Avrupa ülkelerinde freight forwarder,gümrük acenteliği ve lojistik firmalarını temsil eden dernek ve federasyonların üyesi bulunduğu,AB Komisyonu nezdinde danışmanlık statüsüne sahip taşımacılık organizasyonu.
CLIP-ONİzole edilmiş konteynere takılabilen soğutma ekipmanı.
CMCContainer Movement Control ( Konteynerlerin takibini, demuraj (demurrage) hesaplarını yapan ve boş/dolu konteyner bilgilerini saptayan sistemdir.)
COASTWISESahil boyunca yapılan deniz taşımacılığı.
COD“Collect (cash) on Delivery” için kısaltma.Teslimde ödemeli satış şekli.
COFC“Container On Flat Car” için kısaltma.Demiryolu taşımacılığında “Düz vagonla taşınan konteyner” anlamında kullanılan kısaltma.
COGSA“Carriage of Goods by Sea Act” için kısaltma.ABD’de denizyolu taşımacılığında taşıyıcının konşimentodan doğan sorumluluklarını düzenleyen 1936 tarihli kanun.
COLLECTING BANKHavale edilen banka.Satıcının bankasının acentesi konumunda olan ve mal ve konşimento üzerinde hiçbir sorumluluk üstlenmeyen banka.
COLLECTIONSatıcı tarafından kesilen,genellikle diğer taşıma evrakının eklendiği,ödemenin şekli için talimatları içeren çek/draft.
COLLECTİNG FREE:varış limanında malı gemiden almak için ödenen ücret
COMBINATION EXPORT MANAGERBirbirinin rakibi olmayan birden fazla üreticinin malını ihraç eden firma.
COMBINATION PASSENGER AND CARGO SHIPSKombine yolcu ve kargo gemisi.13 veya daha fazla yolcu kapasiteli gemilerdir.
COMBINATION RATE2 ya da daha fazla faktörden oluşan oran,ücret.
COMMERCIAL INVOICETicari fatura.İhracatçıyla ithalatçı arasında tüm işlemlerin kaydedildiği,taşınan mal için düzenlenen evraklara temel teşkil eden fatura.
COMMODITYYük.Taşınan mal.
COMMODITY RATEBelirli yük kalemleri için uygulanan taşıma ücretini gösteren basılı tarife.
COMMODİTY RATES:Nakliyede uygulanan ücret tablosu
COMMON CARRIERTaşıyıcı,nakliyeci.Basılı tarifeler üzerinden mal taşımacılığı yapan kişi ya da firma.
COMMON LAWÖrf ve adete dayanan,yazılı olmayan hukuk.
CONCEALED DAMAGEGizli hasar.İlk tetkikinde veya malın ambalajı açılmadan fark edilemeyecek hasar.
CONDİTİONS OF CONTRACT:sözleşme koşulları
CONFERENCEAynı rotada hizmet veren armatör ve gemi sahiplerinin kurduğu ortak kural ve tarifeleri bulunan birlik.
CONFIRMED LETTER OF CREDIT Teyitli kredi mektubu,Akreditif.Yabancı banka tarafından düzenlenen,yerel banka tarafından onaylanan kredi mektubu.Teyitli kredi mektubuna sahip ihracatçı,yabancı alıcı veya bankasının kusuru bulunsa bile ödeme alma garantisine sahiptir.
CONFIRMING BANKOnaylayan/keşideci banka.Bir başka bankanın kredi mektubunu teyit eden ve kredi mektubunda belirtilen evrakın tesliminde ödeme yapmayı kabul eden banka.
CONNECTING CARRIERİki taşıyıcı arasında bağlantı kuran taşıyıcı firma.
CONSIGNEEAlıcı,konsiye.Taşıma evraklarında,taşınan malları teslim almakla yetkili kılınan kişi yada firma.
CONSIGNEE MARKAlıcı sembolü.Tanımlama için paketlerin üzerine konan,genellikle üçgen,daire,kare vb. şekillerle boşaltma limanını belirten harflerin bulunduğu semboller.
CONSIGNMENT(1) Taşınmak üzere bir aracının belirttiği yere gönderilen,ancak hala üreticinin hak sahibi olduğu mal. (2) Malı alıcısına/konsinyeye ulaştırmak için yüklemek.
CONSIGNORKonşimentoda malın göndericisi olarak belirtilen kişi.
CONSİGNEE:Kendine mal gönderilen
CONSİGNMENT:Gönderilen mal,mal gönderme,sevkiyat
CONSİGNOR:Mal gönderme
CONSOLIDATIONAynı sevkıyata gidecek farklı kaynaklardan yüklerin birleştirilmesi.
CONSOLIDATORKonsolide eden,konsolidasyon hizmeti veren kişi yada firma.
CONSOLİDATOR:IATA`ya üye olan ve malları birleştirip toplu olarak sevk eden kuruluş
CONSTRUCTION DIFFERENTIAL SUBSIDYYapım ücret farkı sübvansiyonu.
CONSULKonsolos.
CONSULAR DECLERATIONGönderilen ülkenin konsolosu tarafından onaylanan yük detayları.
CONSULAR INVOICEBazı ülkeler tarafından istenen,bir konsolosluk yetkilisi tarafından imzalanan belge.Genellikle malı ithal eden ülkenin gümrüğü tarafından malın değeri,cinsi ve özelliklerinin tespiti için istenir.
CONSULAR INVOİCE (C.I):tasdikli fatura
CONSULAR VISAGönderilen ülkenin konsolosu tarafından evraklara eklenen imza yada mühür.
CONSUMPTION ENTRY (CE)ABD’ye ithal edilen malların deklarasyonu.
CONTAINERKonteyner.Çeşitli boy,genişlik ve yükseklikte,soğutmalı,havalandırmalı,üstü açık,dökme yük için vb. tipleri bulunan;gemi,uçak,tren ve kamyonla taşınabilen taşıma kabı.
CONTAINER BOOKINGKonteyner rezervasyonu.Konteyner taşımacılığı yapan gemi hatlarında konteyner için yer rezervasyonu yaptırmak.
CONTAINER LOADKonteyneri doldurmaya yeterli yük.
CONTAINER MANIFESTKonteyner manifestosu.Konteyner içindeki mal ve yükleme bilgilerini içeren evrak.
CONTAINER POLL Firmalar arasında konteynerlerin ortak kullanıma açılması sözleşmesi.
CONTAINER TERMINALKonteyner terminali.Dolu veya boş konteynerlerin istifleme,yükleme,boşaltma,tamir ve bakımının yapıldığı kara,deniz,demiryolu bağlantıları bulunan alan.
CONTAINER YARD (CY)Konteyner alanı.Yüklü veya boş konteynerlerin elleçlendiği,yüklendiği,boşaltıldığı,depolandığı alan.
CONTAINERIZABLE CARGOKonteynerde boşluk bırakmayan ,yer kaybına yol açmayan ekonomik yük.
CONTAINERIZATION Değişik taşıma modları için genel veya özel amaçlı kargonun konteynere yüklenmesi.
CONTRABANDYasak kargo.
CONTRACTSözleşme,kontrat.İki yada daha fazla tarafın bir yükümlülüğü belirli bir değerde belirli bir süre içinde yerine getirmek üzerinde vardıkları yasal yazılı anlaşma.
CONTRACT CARRIERSözleşmeli taşıyıcı.Bir sözleşme dahilinde mal yada yolcu taşımacılığı yapan kişi yada kuruluş.
CONTROLLED ATMOSPHEREGazların karışımını kontrol eden bilgisayar kontrollü taşımacılık sistemi.
CORNER POSTSKonteynerin köşelerinde bulunan ve konteynerlerin taşıma aracının üzerine yerleştirilmesi veya taşıma aracından alınmasını kolaylaştıran dikey çerçeveler.
CORRESPONDANT BANK Muhabir banka.Yurtdışı bankanın işini idare eden yerel banka.
COST,INSURANCE AND FREIGHT (CIF)Navlun,sigorta,maliyet. Bkz.CIF
COUNTERVAILING DUTYYerel ihracatı desteklemek için yabancı ithalatçıya uygulanan vergi.
CPT“Carriage Paid To” için kısaltma.Taşıma ücreti ödenmiş olarak-varış yeri belirtilmek suretiyle malların gidecek yere taşınması için nakliye ücretinin satıcı tarafından ödenmesi anlamına gelir.Malların taşıyıcıya aktarılmasından sonra mallarla ilgili kaybetme yada zedelenme riski,ayrıca bu teslim işleminden sonra meydana gelebilecek her türlü ek masraf alıcı tarafından ödenir.Eğer malların varış yerine ulaştırılması için başka taşıyıcılar kullanılıyorsa,malların bunlardan ilk taşıyıcıya aktarılmasıyla riskte bu taşımacıya geçer.CPT,satıcı tarafından ihraç çıkış işlemlerinin yapılmasını gerektirir.
CPT:taşıma ücreti ödenmiş olarak teslim alma
CRF:Mal bedeli ve navlun
CROSS MEMBERKonteynerin altına monte edilen,konteyneri sağlamlaştıran çapraz konstrüksiyon.
CU“Cubic ” için kısaltma.Metrik sistemde “Küp” ün kısaltması.
CUBE FOOT1,728 inç..büyüklüğündeki hacim ölçüsü.”Ayak Küp” olarak da bilinir.
CUBE OUTBir konteynerin hacminin yasal ağırlık limitlerinin altında dolması.
CURRENT RATES:Cari fiyatları
CUSTOM ENTRYGümrük girişi.Tüm ülkelerde ithalatçılardan ülke sınırı dahiline girişine izin verebilecekleri mallar için bir beyanda bulunması ve ithal malın gümrük vergilerini ödemesi istenir.İthalatçı gümrük beyanının taşıyıcının manifestosuyla (özet beyan) aynı olması malın kanunlara uygun biçimde ithal edildiğini gösterir.
CUSTOM INVOICEGümrük faturası.Ticari fatura,menşe şahadetnamesi ve kıymet sertifikasındaki tüm verileri içeren form.Sadece birkaç ülkede istenir ve satıcının ticari faturası işlevini görür.
CUSTOM OF THE PORT Liman Teamülü.Malın gönderildiği ülke limanlarındaki taşıma masraflarını etkileyen yerel kurallar ve pratikleri belirtir.
CUSTOMHOUSEGümrük Ofisi.
CUSTOMHOUSE BROKER Gümrük komisyoncusu.Müşterisi adına gümrük işlemlerini gerçekleştirmek için yetkili kılınan yasal aracı.
CUSTOMS Gümrük.
CUSTOMS BONDED WAREHOUSEGümrüklü antrepo.Gümrüklenecek malların konulmasına izin verilen depo alanı.
CUSTOMS BROKER:Gümrük komisyoncusu
CUSTOMS CLEARANCE:Gümrükleme gümrükten çekme
CUSTOMS DECLARATİON:Gümrük beyannamesi
CUT-OFF TIMETren veya geminin kalkışından önce yüklerin terminale son teslim tarihi ve saati.
CWT100 pound biriminde ağırlık ölçüsü.
CYBkz.”Container Yard”.
D&H“Dangerous & Hazardeous” için kısaltma.Tehlikeli ve taşınması özen ve dikkat isteyen kargo.
D.D.:Dangerous deck (Tehlikeli malların istif edildiği güverte)
D.İ.C.:Geminin yük alma kapasitesi
D.İ.O.:Yalnız yüklemede ödenen sevkiyat ücreti
D.O.T.“Department of Transport” için kısaltma.ABD Ulaştırma (Taşımacılık) Bakanlığı.
D/P:Ödemenin yapılması karşılığında vesaikin yollanması
DAF“Delivered At Frontier” için kısaltma.Varış yeri belirtilmek suretiyle sınırda teslim.Belirtilen yerde malların gümrük çıkış işlemleri tamamlanmış olarak sınırda,ancak bitişik ülkenin gümrük sınırından önceki belirlenen yerde ve noktada teslime hazır hale getirilmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona ermesi anlamına gelmektedir.
DAF:Sınırda teslim
DDC“Destination Delivery Charge”için kısaltma.Varışta teslim masrafı.Konteyner büyüklüğüne bağlı olarak birçok kargo tarifesine uygulanan masraftır.Bu masraf tali masraf olarak temel deniz navlununa eklenir.Gemiden vinç boşaltmaları,terminal içindeki ağır kamyon taşımaları ve terminal operasyonları için kapı ücreti dahildir.
DDP“Delivered Duty Paid” için kısaltma.Malların ithalatçı gümrük resmi ödenmiş olarak teslime varış yeri belirtilmek suretiyle malların ithalatçı ülkede belirlenen yerde hazır bulundurulmasıyla,satıcının teslim yükümlülüğünde yerine getirilmiş olacağını ifade eder.Satıcı malların giriş işlemleri tamamlanmış olarak tesliminde,gümrük resmi dahil olmak üzere vergiler ve öteki ücretlendirmeleriyle birlikte bütün risk ve masrafları üstlenir.EXW satıcı için en az sorumluluk ifade ederken,DDP en fazlasını ifade eder.
DDP:Gümrük resmi ödenmiş olarak teslim
DDU“Delivered Duty Unpaid” için kısaltma.Gümrük resmi ödenmeden teslim malların ithalatçı ülkede belirlenen yerde hazır bulundurulmasıyla,satıcının teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olacağını ifade eder.Satıcı,buraya kadar getirilirken malların masraf ve risklerinden (gümrük resmi,vergiler ve diğer ödenebilir ithalat ücretleri dışında) sorumludur.Alıcı,oluşabilecek herhangi artı masrafları ve gümrük çıkış işlemlerinde yetersizlikten dolayı oluşacak riskleri üstlenir.
DDU:Gümrük resmi ödenmeksizin teslim
DEAD FREİGHT:Pişmanlık navlusu
DEADWEIGHTBir geminin kargo,kuru ve likit yük toplam ton taşıma kapasitesini ifade eder.Geminin deadweight kapasitesi yüklüyken “yük çizgisine “batıncaya kadar aldığı su miktarından boşken aldığı su miktarının ton cinsinden farkı olarak hesaplanır.
DEADWEIGHT CARGOGemi yükleme birimi.40 fit alana istiflenebilen kargonun ton ağırlığını ifade eder.
DECONSOLIDATION POINTDağınık veya konteynere yerleştirilmemiş kargonun teslimat için yeniden yüklendiği yer.
DEFICIT WEIGHT Eksik tonaj.Olması gerekenden eksik ağırlık.
DELIVERY INSTRUCTIONSTeslim talimatları.Belirtilen adresten malın alınıp dağıtım iskelesine teslim talimatı.Genellikle bu tip talimatlar ihracatçı tarafından kara taşımacılığı operatörüne veya kara taşımacılığını tümleyen demiryolu taşıma operatörüne verilir.”Shipping Deliver Order” (Yükleme Teslim Talimatı) olarak da bilinir.
DELİVERİNG CARRİER:Varış limanına ulaşan malların alıcıya ulaştıran taşımacı
DELİVERY SERVİCE:Teslimat servisi
DEMDES“Demurrage/Despatch” için kısaltma.Malın gemiden yüklemenin veya boşaltmasının öngörülenden daha hızlı veya daha yavaş gerçekleştirilmesinde ödenen para.
DEMURRAGE:Demoraj
DENSITYYoğunluk.Beher metreküp veya başka hacim birimi başına yük ağırlığı.
DEP:Departure (hareket saati)
DEPOT,CONTAINERKonteyner Deposu.Boş konteynerlerin alınıp bırakıldığı boş alan.
DEQ“Delivered Ex Quay,(Duty Paid)” için kısaltma.Rıhtımda teslim.Varış limanı belirtilmelidir.Malların gümrük giriş işlemleri tamamlanmış olarak,ismi geçen uygun rıhtımın üzerindeki limanda,DDU’nun yerine getirilmesi manasına gelir.Satıcının malların teslimine kadar olan gümrük resimlerini,vergilerini ve diğer ücretleri de içeren tüm masraf ve riskleri taşıması gerekir.
DEQ:Rıhtımda teslim
DES“Delivered Ex Shıp” için kısaltma.Gemide teslim.Varış limanı belirtilmek suretiyle malları gümrük işlemleri tamamlanmadan,gemi üzerinde teslim yükümlülüğünü yerine getirmesidir.Satıcı,belirlenmiş limana gelene kadar geçen sürede mallara gelebilecek riskleri ve masrafları karşılamak zorundadır.
DES:Gemide teslim
DESTINATIONVarış yeri,istikamet,destinasyon.Taşıyıcının malı alıcı veya acentesine teslim edeceği yer.
DETENTION1.Verilen müsait zaman dışına taşarak taşıyıcının ekipmanının gecikmesine sebep olan gönderici veya alıcıya verilen para cezasıdır.Demurraj yüke,detention ise ekipmana uygulanır. 2.Aracın ve yükün çeşitli nedenlerle devlet tarafından alıkonulması.
DEVANNINGKonteynerin yada kargo vanının boşaltılması.
DF CAR“Damage-free Car” için kısaltma.Hasara karşı özel ekipmana sahip yük vagonu.
DISCREPANCY LETTER OF CREDITİhtilaflı kredi mektubu/akreditif.Sunulan dökümanlar Kredi Mektubunun gerekliliklerine uygun olmadığı taktirde “ihtilaflı” olarak muamele görür.Bankalar ihtilaflı akreditiflerle muamele gerçekleştiremezler.Durumu alıcı veya satıcıya bildirip talimat beklerler.
DISPLACEMENTGeminin ağırlığı.Geminin taşırdığı suyun metreküpünün deniz suyunun ortalama yoğunluğu olan 1,025 ton/m.’e bölünmesiyle hesaplanır.
DIVERSIONTransit halindeki malın veya tüm geminin rotasındaki değişiklik.
DIVISIONTaşıyıcının ortak yüklemelerden elde edilen geliri bölüşme uygulaması.
DİSPATCH MONEY:Sevkiyat ücreti,geminin yükleme veya boşaltmayı zamanından önce yapması durumunda ödenecek ek ücret
DOCK Rıhtım.Kara taşımacılığında bir endüstriyel bölge veya taşıyıcı terminalindeki yükleme ve boşaltma platformu.
DOCK RECEIPTRıhtım irsaliyesi.Malın teslim alındığına dair belge.Çoğunlukla deniz konşimentosunun hazırlanmasında kullanılır.
DOCUMENTS AGAINTS ACCEPTANCE (D/A)Alıcının ödemeyi yapması halinde evrakın teslimine ilişkin bankaya verdiği talimattır.
DOLLYKonteynerin ön tarafını destekleyen tekerlek seti.Konteyner bir çekiciye bağlı olmadığı zaman kullanılır.
DOOR TO DOORKapıdan kapıya taşıma.Eşyanın göndericiden alıcıya kadar tüm taşıma işlemlerinin gerçekleştirilmesi.Evden eve nakliye olarak da bilinir.
DRAFT Bir tarafın,(drawer-keşideci) bir başka tarafı (drawee-muhatap) yazılı olarak gönderdiği,muhatabın belirli bir tarihte belirli miktarda ödeme yapması yönünde koşulsuz talimatıdır.
DRAFT,BANKBir satıcının alıcıya genellikle bir banka aracılığıyla gönderdiği çek,poliçe ya da senet.
DRAFT,CLEANHiçbir evrakın ekli olmadığı çek,poliçe yada senet.
DRAFT,DATEKabul tarihine bakılmadan belirli bir tarihte vadesi dolan çek,poliçe ya da senet.
DRAFT,DISCOUNTEDBir kredi mektubu altındaki kabul edilmiş ve bir banka tarafından iskontolu olarak satın alınmış vadeli çek,poliçe ya da senet.
DRAFT,SIGHTTalep edildiğinde vesaik karşılığı ödenebilen çek,poliçe ya da senet.
DRAFT,TIMEVesaik karşılığında veya kabulü rücuundan sonra belirli bir tarihte vadesi dolan çek,poliçe ya da senet.
DRAWBAGBir ithalat harcının kısmi geri ödemesidir.Geri ödemeler genellikle yapılır çünkü mallar harcın tahsil edildiği ülkeden yeniden ihraç edilir.
DRAWEEMuhatap.Bir draft’ı düzenleyen kişi ya da firmadır.Bu nedenle ödemeyi alan taraftır.
DRAYAGEAğır yük taşıtı ya da kamyonla yapılan yerel taşımalar için alınan ücret.”Cartage” ile aynı anlamı taşımaktadır.
DRSF“Destination Rail Freight Station” için kısaltma.”Varış yeri demiryolu yük taşıma istasyonu”.
DRY -BULK CONTAINERKuru dökme yük konteyneri.Küçük taneli,toz ve katı akışkan malları dökme halinde taşımak için yapılmış konteyner.Özel bir şasi veya platforma sahiptir.
DRY CARGOSıvı olmayan kargo.Genellikle ısı kontrolü gerekmez.
DUMPINGİndirim,fiyat kırma.Bir malı bir ülkenin ortalama piyasa fiyatının altında ithal etmeye çalışmaktır.Genellikle ihracatçı ülkenin sübvansiyonu vardır.
E.C.M.C.A.“Eastern Central Motor Carriers Association” için kısaltma.ABD Doğu Yakası Motorlu Taşıyıcılar Birliği.
E.T.A.:geminin tahmini varış zamanı
E.T.C.:Muhtemel iş bitirme süresi
E.W.I.B. “Eastern Weighing and Inspection Bureau” için kısaltma.ABD Doğu Yakası Ağırlık Ölçüm ve Muayene Merkezi.
EDGE PROTECTORKasa,koli,kutu vb.taşıma kaplarında metal şeritlerin malın ambalajına zarar vermesini engelleyen üçgen şeklinde koruyucu.
EDI“Electronic Data Interface” için kısaltma.Elektronik Veri Değişimi (E.V.D.).Bilgisayar sistemleri arasında ticari bilgi akışını güvenli biçimde sağlayan veri değişim sistemi.
EDIFACT“United Nations Electronic Data Interchange for Adminstration,Commerce and Transport”için kısaltma.Yönetim,ticaret ve taşımacılık için elektronik bilgi alışverişi standartlarını belirleyen kuruluş.Birleşmiş Milletler tarafından desteklenmiş,geliştirilmiş,Türkiye Gümrüklerinde de uygulanan ticari elektronik ileti sistemi.UN/EDİFACT olarak da bilinmektedir.
ELEVATINGTahıl ürünlerinde tahıl asansörleri ile taşınması hizmetine biçilen değer.
ELKINS ACTABD Kongresi’nin 1903 yılında çıkardığı,yapılan muhasebe uygulamalarında belli standartlar getiren ve yanlış uygulamalara ceza sistemi uygulayan kanun.
EMBARGOAmbargo.Bir ülkenin belirli bir ülkeden çıkan tüm mallara ya da menşeine bakmadan belirli malın taşınmasına getirilen yasak.
EMERGENCY RATES:Acil durumlarda konferans`a bağlı gemilerin uyguladıkları tarife
EMINENT DOMAINKamulaştırma.Devletin kamu yararına özel mülkiyete ait mallara makul bir tazminatla el koyması.
EMPTY REPOBoş konteynerin taşınması ve bu taşımaya ilişkin kontrat.
ENDORSEMENTCiro.Çek/bono/konşimento gibi kıymetli evrakın arkasına atılan imza.Ciro,kıymetli evraka konu olan değerin hamiline devredildiğini gösterir.
ENTRYGiriş evrakları.İthal edilen malın ülke içi pazarlara girişinden önce gümrük işlemlerinin gerçekleştirilmesi için gümrük tarafından istenen belgeler.
EQUALIZATIONYükleyici ya da alıcıya,kargoyu konşimento üzerinde belirlenen noktadan farklı bir yerden teslim almak için verilen resmi izin.
EQUIPMENT INTERCHANGE RECEIPT (EIR)Ekipman değişim belgesi.Konteynerin bir taşıyıcıdan diğerine veya bir terminalden diğerine taşınması için istenen evrak.
ETA“Estimated Time of Arrival” için kısaltma.Tahmini varış zamanı.
ETBEstimated Time of Berthing (Tahmini Yanaşma Zamanı)
ETHYLENEEtilen.Birçok meyve ve sebze tarafından salgılanan,olgunlaşmayı hızlandıran gaz.Bazı ülkeler kullanımına sınırlamalar getirmektedir.
ETSEstimated Time of Sailing (Tahmini Kalkış (Seyire Başlangıç) Zamanı)
EX DEC“Shipper’s Export Declaration” anlamında bir terim.Göndericinin İhracat Beyannamesi.
EX SHİP:Gemiden teslim
EX-“FROM” Satış terimi olarak”Bir yerden”.”Ex” ya da “From” ibaresi malın çıkış noktasındaki satış değerini belirtir.Örn:”ex Factory” malın fabrika çıkış fiyatını belirtir.”Ex Dock” ise malın çıkış limanındaki fiyatını ifade eder.
EXCEPTION İstisnalar.Taşıyıcının kendi terminalinde veya yükleme limanında malı teslim aldığında görünür zarar veya kayıpları konşimento üzerine not etmesi.
EXIM BANK“Export-Import Bank” için kısaltma.İthalat ve ihracatı teşvik etmek için kurulan,ihracatçıya kredi garantisi ve verdiği ihracat kredilerine geri ödeme sigortası sağlayan kamu bankası.
EXPIRY DATEVade sonu.Kredi mektubu,çek,bono,akreditif,tarife vb.için son geçerlilik tarihi.
EXPORTİhracat,Dışsatım.Belirli bir ülkede üretilmiş,yeniden işlenmiş malların üçüncü ülkelere satılması.
EXPORT DECLERATIONİhracat Beyannamesi.Malların yabancı sevkinden önce devlet tarafından istenen belge.
EXPORT LICENCEİhracat izin belgesi.Sahibine belirtilen malların,belirtilen yöne ihracatı gerçekleşmesine izin veren belge.
EXPORT RATEYerel limandan yabancı ülkeye gönderilen yük için uygulanan fiyat.
EXW“Ex Works” için kısaltma.İş yerinde teslim.Satıcı tarafından,satıcının kendi kuruluşunda (fabrika,depo vb.)alıcı için malları hazır hale getirmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona ermesi demektir.Aksi bir hüküm bulunmuyorsa satıcı,malları alıcı tarafından sağlanan araca yüklemek ya da gümrük çıkış işlemlerini yerine getirmek zorunda değildir.Malların satıcının kuruluşundan alınarak istenilen yere götürülmesiyle ilgili bütün masraf ve riskleri alıcıya aittir.Bu terim,satıcı açısından asgari yükümlülük içeren bir nitelik taşır.
EXW:iş yerinden teslim
F.A.C.:Yükleme/boşaltma esnasında geminin tüm imkanları kullanılarak mümkün olduğunca işin hızlı yapılması
F.A.S.:Free on aircraft (uçakta teslim)
F.D.A.“Food and Drug Administration” için kısaltma.ABD Gıda ve İlaç İdaresi.
F.O.B.:free on board (gemide teslim)
F.O.T.:free on truck (kamyonda teslim)
F.T.:Full terms (Navlun piyasasında tüm komisyonların ve indirimlerin dahil olduğunu belirtir)
FACTORFaktör.Satış alacaklarını hesaplamakta kullanılan oran.
FAF “Fuel Adjustement Factor” için kısaltma.Bkz.BAF
FAK“Freight All Kinds” için kısaltma.Genel kargo.Farklı alıcıların mallarının karma şekilde bulunduğu tam yüklenmiş konteyneri ifade eder.
FALSE BILLINGYükleme evrakında ağırlık veya navlunun yanlış beyan edilmesi.
FAS“Free Alongside Ship” için kısaltma.Geminin Bordasında Teslim.Belirlenen yükleme limanında malların gemi doğrultusunda rıhtım ya da mavnaya yerleştirilmesiyle satıcının teslim yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelir.Bu andan itibaren mallarla ilişkin herhangi bir kaybolma ya da hasar ile tüm masraf ve riskler alıcı tarafından üstlenilir.
FCA“Free Carrier” için kısaltma.Taşıyıcıya masrafsız.Malların ihracat işlemleri tamamlanmış olarak alıcı tarafından belirtilen yerde,onun tarafından belirtilen taşıyıcıya teslim edilmesiyle birlikte,satıcının yükümlülüğünün de yerine getirilmiş olması anlamına gelir.Eğer alıcı tarafından teslim için belirli bir nokta belirtilmemişse,bu durumda satıcı,daha önce sınırları belirlenmemiş bir alan içinde veya yerde malları taşıyıcıya devredeceği noktayı kendisi seçebilir.
FCL“Full Container Load” için kısaltma.Tek bir müşteri tarafından doldurulan konteyner.
FD“Free Discharge” için kısaltma.Serbest tahliye.
FEEDER SERVICEUzak mesafelere gidecek olan kargonun yerel limanlardan merkezi aktarma limanına tahliyesi hizmeti.
FEEDER VESSELAktarma servisleri için kullanılan küçük kapasiteli kısa mesafe gemileri.
FEU“Forty-Foot Equivalent Units” için kısaltma.40 feet boyundaki konteyner standardı.20 feetlik konteyner TEU olarak adlandırılır.2 TEU 1 FEU’ya eşittir.
FIATA“Federastion International des Associations de Trasitaires et Assimillés” için kısaltma.Uluslararası Freight Forwarder Dernekleri Federasyonu.Merkezi Zürih’te bulunan,93 ulusal taşımacılık,freight forwarder,gümrük acenteleri ve lojistik dernek ve federasyonun üye bulunduğu birlik.
FIFTH WHEELKamyonun çekicisini şasiye bağlayan ve kilitleyen yarım daire şeklinde çelik parça.
FIO“Free In and Out”için kısaltma.Gemiden ve gemiye yükleme ya da boşaltma için gereken liman masraflarının maliyetlerin içinde olmadığını ifade eder.”Liner In and Out”un tersidir.
FI  – LOFree In – Liner Out (Yükleme ücreti navluna dağil değildir. Tahliye ücreti navluna dahil edilmiştir.)
FIRKIN1Varilin 1/4’üne eşit hacim ölçü birimi.
FIXED COSTSSabit maliyetler.faaliyete bağlı olmayan masraflar.Taşımacılıkta terminal,depo,antrepo vb.kiraları,emlak vergisi ve diğer sabit vergiler bu tür masraflardır.
FLAT CARTavanı ve duvarları olmayan demiryolu vagonu.
FLAT RACK/FLAT BED CONTAINERİçine yandan ve üstten mal yüklenebilen kenar ve duvarları olmayan platform şeklindeki konteyner.
FMC (F.M.C.) “Federal Maritime Commission” için kısaltma.ABD Ulusal Denizcilik Komisyonu.
FOB“Free on Board” için kısaltma.Gemide masrafsız.Belirtilen yükleme limanında teslim.Satıcının malları belirtilen yükleme limanında,gemi bordasına teslimi ile yükümlülüklerinin tamamlamış olduğunu ifade eder.Alıcı bu noktadan itibaren malların kaybolma ve hasarı ile ilgili tüm masraf ve riskleri üstlenir.FOB,satıcı tarafından ihraç çıkış işlemlerinin yapılmasını gerektirir.
FOB FREIGHT ALLOWED FOBsatış şartlarına ek olarak alıcının malın çıkış noktasında gemi bordasına kadar olan dahili taşımayı üstlenmesi.Bu satış türünde satıcı dahili taşıma masrafını faturasından düşer.
FOB FREIGHT PREPAID FOBsatış şartlarında malın çıkış noktasından gemi bordasına kadar olan dahili taşımayı satıcının üstlenmesi.FOB ibaresinin yanına dahili taşıyıcının adı ilave edilir.
FOB NAMED POINT OF EXPORTATION FOBsatış şartlarında satıcının belirtilen noktaya kadar malı teslim etme yükümlülüğünü ifade eder.
FOB VESSEL FOBsatış şartlarında satıcının gerçekten gemi bordasına kadar masrafların ve ihracat dökümanlarını hazırlama yükümlülüğünü ifade eder.
FOR“Free on Rail” için kısaltma.”Demiryolunda teslim”i ifade eden kargo satış terimi.
FORCE MAJEUREZorunlu haller.Savaş,doğal afet,deprem vb. gibi sözleşme taraflarının yükümlülüklerini yerine getirmelerine engel denetimleri dışındaki olayları özetleyen ifade.
FORCE MAJEURE:Mücbir sebep
FORK LIFTPalet,kızak ve sandıkların kaldırılıp indirilesi için kullanılan iş makinesi.
FOTFree On Truck (Satıcının sorumluluğu konteyner TIR’a veya komyona yükleninceye kadardır. Navlun alıcı tarafından ödenir.)
FOUL BILL OF LADINGTaşıyıcı tarafından malların hasarlı yüklendiğini gösteren konşimento.”Clean Bill of Lading”in karşıtı.
FOUR-WAY PALLETDört taraftan iş makinesinin çatallarına girebilecek şekilde dizayn edilmiş olan palet.
FREE ASTRAYKaybolmuş bir malın bulunarak doğru destinasyona bedelsiz gönderilmesi.
FREE IN AND OUT (FIO)Geminin yükleme ve boşaltma masraflarının kiracı veya yükleyici tarafından ödenmesi durumu.
FREE OUTGeminin boşaltma masraflarının kiracı tarafından ödenmesi durumu.
FREE PARTICULAR AVERAGE (FPA)Sigortalayanın batma,yangın,çarpışma ve karaya oturma gibi haller dışında kısmi ziyan veya hasarı ödememesi halini ifade eden bir deniz sigorta terimi.
FREE PORT/FOREIGN TRADE ZONE Liman Serbest Bölgesi.Gümrükten muaf malların elleçlendiği liman.
FREE TIMESerbest,ücretsiz süre.Yükleme/boşaltma ekipmanlarının ücretsiz olarak kullanılabileceği ilave zaman.
FREE TRADE ZONESerbest Ticaret Bölgesi.Bir ülkenin devleti tarafından yasaklanmamış malların gümrükten muaf olarak girebileceği liman bölgesi.Bu bölgede mallar yüklenebilir,depolanabilir,imal edilebilir ve yeniden ihraç edilebilir.
FREIGHTNavlun.Hem yük hem de tük taşıma bedelini ifade eden terim.
FREIGHT BILLNavlun faturası.
FREIGHT FORWARDERTaşıma işleri organizatörü.
FREIGHTERSYük gemileri.Soğuk hava depolu veya ambalajlı mal gemileri;konteyner,kısmi konteyner taşıma gemileri ve mavna taşıyıcıları.
FTL“Full Truck Load” için kısaltma.Tek başına yükleyici ve tek bir alıcı için yüklenen kamyon.
FULL CONTAINERSHIPKalıcı konteyner hücreli veya diğer tip kargolar için boş alanı olmayacak şekilde teçhizatlandırılmış gemilerdir.
GATEWAYGeçiş noktası.Taşımacılık hatları arasında kargonun geçiş yaptığı nokta.
GATEWAY CHARGES:Hava limanında yükün artırılması için yapılan tüm masraflar
GATT“General Agreement on Tariffs and Trade” için kısaltma.Ülkeler arasında ticaretin kolaylaştırılması ve hacmin artırılması için çok taraflı imzalanan uluslar arası anlaşma.GATT 1994 yılında yerini Dünya Ticaret Örgütüne (WTO) bıraktı.
GBL “Government Bill of Lading” için kısaltma.Devlet Konşimentosu.
GDSM“General Department Store Merchandise” için kısaltma.Genellikle kitle üretimi yapan firmaların mallarının dahil olduğu yükleri ifade eden terim.Bu ifade genellikle hizmet sözleşmelerinde kullanılır.
GENERAL CARGO RATES:Karışık yükle ilgili ücret tablosu
GENERAL CARGO SHIPKarışık yük gemileri.Ambalaj şilepleri;otomobil,canlı hayvan,palet ve kereste taşıyıcıları bu kapsama girer.
GENERAL SET (GEN SET)Soğuk hava tertibatlı (Reefer) konteynere monte edilen ve transit süresi içersinde soğutmayı sağlayan portatif jeneratör.
GO-DOWNUzakdoğu’da malların depolanıp dağıtımının yapıldığı depoya verilen ad.
GOODS:Emti,mal
GOODSNECKKonteynerin traktöre bağlanması için şasinin yükseltilmiş tarafı.
GRI“General Rate Increase” için kısaltma.Genel fiyat artışı.Genellikle bir konferansa üye deniz hat taşımacılarının genel taife üzerinde yaptığı zammı ifade eder.
GROSS TONAGE (GT)Gemilerde (0,2+0,02 Log 10V) şeklinde ampirik formülle yaklaşık olarak hesaplanan brüt ağırlık (V=Geminin toplam hacmi).
GROSS WEIGHTBrüt ağırlık.Malların,paletlerin,konteynerin,paketlerin ve vagonların toplam ağırlığı.
GROUPAGEGrupaj,konsolidasyon.Küçük ambalajlardaki parsiyel yüklerin büyük taşıma kaplarına aktarılarak birleştirilmesi servisi.
GVW“Gross Vehicle Weight” için kısaltma.Brüt araç ağırlığı.
HANDLİNG:Yükleme işlemleri
HARBOR MASTERLiman Kaptanı.Bir limanda gemilerin yanaşma,manevra ve demirleme gibi işlerine nezaret eden kişi.
HATCHBir güverte ambar kapakları.Kargo girişlerinin yapıldığı ambar ağzı.
HAZ MAT“Hazardeous Materials” için kısaltma.Tehlikeli madde.
HEAVY LIFT CHARGEBir geminin normal yükleme ekipmanlarının taşıyamayacağı kadar ağır olan yüklerin kaldırılması için alınan ücret.
HIGH-DENSITY COMPRESSIONMetreküp ağırlığı 14,5 kilogram olan standart bir pamuk balyasının kompresyonu.Genellikle deniz yoluyla ihraç edilen pamuk yüklerinde kullanılır.
HITCHMENTBağlama Hizmeti.Değişik yerlerden gelen,bir göndericiden bir alıcıya tek bir konşimento altında nakledilen malın parçalarını birleştirme hizmeti.
HOPPER BARGEGemi yükleme ve boşaltmalarında kullanılan dibi açılır büyük kova biçiminde mavna.
HOUSE TO PIERKapıdan iskeleye.Taşıyıcı gözetiminde taşıyıcı tarafından bir konteynere yüklenen kargo.Kargo ihraç edildiğinde yabancı varış iskelesinde boşaltılır.
HOUSE-TO-HOUSEKapıdan kapıya taşımanın diğer adı.
HUMPINGBir hareketli demiryolu vagonunu bir katar oluşturmak amacıyla demiryolu sınıflandırma alanında hareketsiz demiryolu vagonuyla birleştirme işlemi.Vagonlar yer çekimi sayesinde bir kamburdan ya da tepecikten uygun raya taşınır.
I.C.C“Internatıonal Chamber of Commerce” için kısaltma.Milletlerarası Ticaret Odası.
I.C.C.:İngiliz sigortacılar Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan kalıp hükümler
I.E.“Immediate Exit” için kısaltma.ABD Gümrüklerinde kullanılan,malların getirildiği ve hemen ABD sınırları içerisinde taşınmadan ihracat edildiği zaman gümrükleme acil çıkış formu.
I.M.C.O.“Internatıonal Maritime Consultative Oraganization” için kısaltma.Uluslararası Denizcilik Danışma Organizasyonu.Tüm ülkelerin katıldığı,tehlikeli mallar,dökme yük ve genel denizcilik kuralları hakkında tavsiye kararları alan forum.
I.M.D.G. CODE“Internatıonal Maritime Dangerous Goods Code” için kısaltma.Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Maddeler Kodu (U.D.T.M. Kodu).IMO tarafından yayınlanan ve tehlikeli maddelerin uluslar arası taşıma kurallarını ve sınıflandırılmasını belirleyen kurallar.
I.S.O. “Internatıonal Standarts Organization” için kısaltma.Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu.Donatımdan paketlemeye,etiketleme ve evrak tanzimine kadar her türlü konuda uluslararası standart oluşturan kuruluş.
I.T.“Immediate Transport” için kısaltma.Acil Taşımacılık.Taşıyıcı tarafından hazırlanan,taşıma ABD liman girişinden itibaren başlayarak son varış yerindeki gümrükleme işlemlerinin yapılmasında kullanılan belge.Taşıma son varış yerindeki gümrükleme işlemlerini sona erdirir.Aynı zamanda Aktarma-Girişi olarak adlandırılır.
I/A“Indepedent Action” için kısaltma.Konferans üyelerinden birinin anlaşmanın genel oran ve kurallarından yola çıkarak başka bir tarife veya kural yazma hakkıdır.
IATA“Internatıonal Air Transport Organisation” için kısaltma.Uluslararası Hava Taşımacılığında Yolcu ve Kargo Taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüt.
IGLOOHava taşımacılığında kullanılan ve uçak gövdesi şeklinde konteyner.
IMAGE PROCESSINGGörüntü işleme.Bir şirketin belgelerinden elektronik fotoğraflar alması ve elektronik ortamda bu fotoğrafların sistemli olarak depolanması sistemi.
IMMEDIATE EXPOTATIONAcil ihracat.Bir limana gelen yabancı malın aynı limandan gümrük vergisi ödemeden ihraç edilmesini sağlayan kayıt.
IMPORTİthalat,dışalım.Yabancı bir ülkede üretilmiş ürünün ülke gümrük sınırları içine satılmak üzere alınması.
IMPORT LICENCEİthalat Ruhsatı.Bazı devletlerce üstlenen ve düzenlenen malların ithalatı için gerekli evrak,lisans.
IN BONDGümrük vergisi ödenmeden,gümrük kontrolü altında hareket eden kargo.
IN GATE Kapıda.Konteynerin taşıyıcıdan tren istasyonunda ya da limanda indirildiği andaki alım-satım ya da değişim işlemleri.
IN REGULAR TURN:Muntazam sırayla
IN TRANSITTransit halde.
INBOND LOGISTICS Tedarik Lojistiği.Ana konuları etkin güzergahın ve programın belirlenmesi,aksam parçalarının teslim alışında zamanın programlanması,sevkıyat hareketlerinin uydudan izlenmesi,teslim-alma noktalarında barkod doğrulaması,tedarikçi koordinasyonu;malzeme yönetimi ve iade edilebilir konteyner kontrolü olan lojistik yönetim alanı.
INCENTIVE RATEAyrıcalıklı tarife.Yükleyici tarafından belirlenmiş hacimden daha fazla hacim fiyat tarifesi.Normal hacmi aşan bölüm için sunulur.
INCOTERMSMilletlerarası Ticaret Odası’nın (ICC) ticari satış terimleri için kullandığı kısaltmalar kataloğu.Satıcı ve alıcının taşıma,sigorta ve sorumluluk masraflarının hangi noktada el değiştirdiğini açıklayan dünyaca kabul görmüş satış şekilleri.Bu terimler en son 2000 yılında gözden geçirilmiştir.
INCOTERMS:International commercial terms (Uluslar arsı ticari terimler)
INDEMNITY BONDGüvence bonosu.Taşıyıcıya bir zarar vermeden tutma sorumluluğunu üstlenen anlaşma.
INDEPENDENT ACTIONKonteyner taşımacılığında belirli bir hatta bir taşıyıcının kartel dışına çıkarak konferans dışı daha ucuz taşıma tarifesi uygulaması.
INDEPENDENT TARIFFBağımsız tarife.Anlaşmanın ya da konferans sisteminin bir parçası olmayan her fiyat tarifesi.
INDUCEMENTBir geminin önceden belirtilen rotasında olmamasına karşılık daha sonra bu limanda o geminin uğrama masraflarını karşılayacak miktarda yük çıkması ve bu limanın gemi güzergahına dahil edilmesi.
INFOPARTNERINGBilgi ortaklığı.Perakendeciler,toptancılar ve üreticilerin nerede paylaşımlı “eyleme çevrilebilir bilgi”ye dayalı ortaklıklar geliştirebileceği ve gerçek-zamanlı iletişim bağlantıları kurabileceğini gösteren etkin bir tüketici tepkisi öğesi.
INHERENT VICEÜrünün iç özelliklerini belirten sigorta ve hukuk terimi.Bazı ürünler iç özelliklerinden dolayı durdukları yerde yanabilir,bozulabilir ve diğer ürünlere zarar verebilir.Sigorta poliçeleri bu ürünleri istisnai şartlara bağlar.
INLAND CARRIERÜlke içi liman ve noktalara taşıma organize eden taşıyıcı.Belirli olmayan limanlar veya noktalar arası ithalat ya da ihracat trafiğini kontrol eden taşımacı.
INSOURCING İç kaynak kullanımı.Outshurcing’in tersidir.Kurum içinde gerçekleştirilen hizmet.
INSPECTION CERTIFICATEGönderilmekte olan malların kalitesini ve/veya sayısını onaylamakta olan firma veya SGS ve Lloyd’s gibi bağımsız kuruluşların verdiği sertifika.Bu tip sertifika genellikle akreditif şartı olarak malların kalitesi hakkında güvence için istenir.
INSTALLMENT SHIPMENTSBütünleyici yüklemeler.Bir akreditif şartları altında yükleme yapılmasıdır.Genellikle müsaade edilen ve verilen zaman içerisinde yapılmalıdır.
INSULATED CONTAINERYalıtılmış konteyner.Duvarlarından,çatısından,tabanından ve kapısından açık hava,ısı,basınç,nem vb. değişimlerinden korumak için izole edilmiş konteyner.
INSULATED CONTAINER TANKYalıtılmış Tank Konteyner.Sıvı,gaz ve kimyevi madde taşımacılığında kullanılan her türlü atmosfer olayından yalıtılmış tank biçiminde konteyner.
INSURANCESigorta.
INSURANCE ALL-RISKMuafiyet sınırı olmayan veya en azda olan sigorta.bu tip sigortalar taşıyıcıya transit sırasında meydana gelebilecek zararlara en geniş sigorta miktarı vaat eder.”All Risk” kavramı her şeyi kapsadığı şeklinde yanlış yorumlanmamalıdır.”All Risk” sigortalar iyi incelenmeli ve savaş,sel,deprem gibi durumları kapsayıp kapsamadığı sorulmalıdır.
INSURANCE LIQUIDATIONSHasarlı Ürün Avcıları.sevkıyat sırasında hasar gören ve sigorta şirketlerince kayıp olarak nitelendirilen ürünleri satın alma konusunda uzmanlaşmış tali piyasa şirketleri.
INSURANCE WITH AVERAGE CLAUSEEğer sigorta edilmiş kargoya olan zarar % 3’ü veya sigorta edilen malın değerinin yarısını geçerse bu madde uygulanır.Eğer taşıma aracı yanar,batar veya çarpışırsa tüm zarar ödenir.Deniz sigortasında ortalama (avarage) kelimesi kısmi zarar ya da kısmi kayba denilir.
INSURANCE,GENERAL AVERAGEGenel Avarya Sigortası.Deniz taşımacılığında gemide kalan kargonun güvenliği için kargonun bir kısmının bilinçli olarak zarara uğratılması.
INSURANCE,PARTICULAR AVERAGEKişisel nakillerde tehlikelere karşı sigortalanmış mallardaki kayıp için kullanılan deniz sigortası terimi.Kısmi ortalama alınabilir ama bunun için zararın belirli bir yüzdeden fazla olması gerekir.Bu oran yükün değerinin genellikle %3-%5’tir.
INTEGRATED LOGISTICSBütünleşik lojistik.Tüm tedarik zincirinin yönetim tarafından hammadde tedarikinden mamul ürünün dağıtımına kadar sistem çapında görülmesidir.İşlevlerin tek tek ayrı ayrı olarak yönetmekten ziyade tedarik zincirini tek bir varlık olarak oluşturan tüm işlevlerin yönetilmesi gerekir.
INTEGRATED OPERATOR Bütünleşik işletmeci.Yükün teslim alındığı andan teslim edildiği ana kadar olan tüm hareket sürecini kontrol eden bir servis.Daha sıkı bir programlama ve toplam kontrolün daha iyi bir hizmete götüreceği düşüncesidir.”Integrated Operators” daha çok kendi araçlarını kullanırlar.
INTERCHANGEAktarma yeri/istasyonu.Yükün hatlar arasında bir taşıyıcıdan diğer bir taşıyıcıya aktarılması.
INTERCHANGE POINTYükün bir taşıyıcıdan diğer taşıyıcıya aktarıldığı yer.
INTERCOASTALİki sahil arasındaki deniz taşıma hizmeti.
INTERLINE FREIGHTAktarmalı yük.Çıkış noktasından varış yerine iki veya daha fazla ulaşım hattı üzerinde giden yük.
INTERMEDIATE POINTİki taşıma rotasının arasında bulunan nokta.
INTERMODALKargo konteynerinin farklı taşımacılık modları (deniz-kara-tren-hava) arasında hareketi.
INTERMODAL TRANSPORTATION Intermodal taşımacılık.Malları teslim etmek için birden fazla taşıma moduna başvurulması.Römorkların-konteynerin demiryolu artı en az bir başka taşıma şekli ile bu şekilde hareketi.
INTERPLANT LOGISTICSTesis içi lojistik.Üretim ve depo tesisleri içinde gerçekleştirilen mini lojistik hareketleri ifade eder.
INTERSTATE COMMERCEABD’de Eyaletler arası Ticaret.İki veya daha fazla eyaletteki alıcılar ve satıcılar arasındaki mal alışverişi.
INTERSTATE COMMERCE COMMISSIONABD’de Eyaletler arası Ticaret Komisyonu.ABD Kongresi’nin eyaletler arası ticaret yapan taşıyıcılar ile ilgili olarak kabul ettiği kanunları uygulamakla görevli federal organ.Doğrudan kongreye karşı sorumludur.
IN-TRANSIT COMMERCE (I.T.) Bir limana gelen yabancı malların diğer limana zabıt altında taşınmasına izin veren vesika.Diğer limanda da ilk malların yerini alabilen mallar geriye gönderilir.
INTRASTATE COMMERCEABD’de eyalet içi ticaret.Alıcı ile satıcı arasındaki tüm işlerin eyalet içinde yürütülmesi.
INVENTORY Envanter.
INVENTORY COSTEnvanteri bulundurmanın mali yükü.
INVENTORY TURNOVER Bir şirketin herhangi bir ürününde yıllık olarak envanterini kaç kere çevirdiği oranı.Şirketlerin envanter yönetimi başarısında en önemli kriterdir.
INVESTMENT RECOVERYYatırımın geri kazanılması.
INVOICE1-Fatura. 2-Denizcilikte alıcıya gönderilmiş malların sayısını,fiyatını,deniz işlemleri vergilerini gösteren liste.
INWARD FOREIGN MANIFEST(IFM)Manifesto.Yükün tipi ve miktarı konusunda tüm detayların belirtildiği belge.Kargo kontrolünün ana kaynağıdır.Tüm dünya limanlarında istenir.
IPI“Inland Point Intermodal” için kısaltma.Taşıyıcıların yükleme evrakında kullandıkları liman dışı kara noktalarına denir.
IRREGULAR Standart dışı,düzensiz.
IRREVOCABLE LETTER OF CREDITGayrı Kabil-i Rücu Akreditif.Havale alan kimse tarafından tüm terimler ve şartlar yerine getirilmişse,banka tarafından belirtilmiş miktarda ödeme garantili akreditif.Bu tip akreditif satıcı ve alıcının karşılıklı rızası olmadan geçersiz kılınamaz.
ISO 9000ISO 9000 Standardı.Merkezi Cenevre’de bulunan Uluslar arası Standartlar Örgütü ISO’nun derlemiş olduğu bir dizi kalite güvence standardı.
ISO INTERNATIONAL STANDARTS ORGANIZATIONUluslar arası Standartlar Örgütü. Bkz.ISO
ISSUING BANKAkreditifi açan,alıcının bankası.Gerekli evraklar teslim edildiği anda bağlı tuttuğu ürün bedelini satıcıya veya bankasına öder.
ISSUING CARRIERTaşıma evraklarını çıkaran ya da tarife basan taşıyıcı.
JACKETKonserve kutusu ve şişelerin etrafına konulan ahşap ya da fiber koruyucu.
JACOB’S LADDERBorda etmek için kullanılan aracın yanından sarkan ip merdiven.
JETTISONGemi tehlikede iken kargo veya alet malzemelerin (jetsam) gemiden atılmasına denir.
JIT “Just in Time” için kısaltma.Depolama maliyetini en düşük seviyeye getiren envanter kontrol metodu.Metodun başarıya ulaşması için konteynerlerin depolama alanına tam zamanında,ne erken ne de geç gelmesi gerekir.
JOINT RATEBirinci taşıma noktasından diğerine kadar uygulanan fiyat.Bu ulaşım sistemleri hatlar arasında anlaşılmış ve onaylanmış tek tarifedir.
KILOGRAMKilogram.1000 gr. veya 2.2046 pound eşitliğinde ağırlık birimi.
KING PINŞasinin ön tarafına çekiciyle bağlantıyı sağlayan parça.
KNOCKED DOWN (KD)Ekonomik bir yükleme yapmak için yükün yeniden montajlanmak üzere parçalarına ayrılması.
KNOWN LOSSBilinen kayıp.Teslimat anında veya öncesinde tespit edilen kayıp.
KTKilo ton veya metrik ton.1000 kilo veya 2,204.6 pound
L.S&D CHARGES:Landing.storage and delivery charges (Boşaltma,depolama ve teslimat harçları)
L/C“Letter of Credit” için kısaltma.Akreditif,Kredi Mektubu.
L/C:Letter of credit (Akreditif)
L/T:Long tonne (Büyük ton:1016.047 kg)
LADENAracın veya geminin bordasına yüklü halde.
LADINGYüklenen mal ve yük içeriğini ifade eder.
LANDBRIDGEKöprü ülke taşıması.Bir malın deniz yoluyla ikinci bir ülkenin kara veya demiryolu ile taşınarak üçüncü ülkelere taşınması.Asya çıkışlı bir malın ABD’de karada taşınıp deniz yoluyla Avrupa’ya aktarılmasında olduğu gibi.
LANDED COSTBir ürünün taşıma maliyetleri de dahil,alıcıya toplam maliyeti.
LANDING CERTIFICATE Bazı ithalatçı ülkenin konsoloslukları tarafından gümrüğe tabi mallar için ihraç noktası veya yerinde düzenlenen sertifika.
LANDING GEARŞasinin ön tarafında çekiciden ayrıldığında dorseyi dengede tutmaya yarayan parça.
LANDİNG CHARGES:Boşaltma masrafları
LASH“Lighter Aboard Ship” için kısaltma.Malları kaldırmak boşaltmak için bir vince sahip gemi.
LCL“Less than Container Load” için kısaltma.Parsiyel yükleme yapılan konteyner.Birden fazla yükleyici ve/veya birden fazla alıcısı olması gerekir.
LESS THA TRUCKLOADBkz. LCL
LETTER OF CREDIT (LC)Akreditif,kredi mektubu.Malı ithal eden alıcı adına bir bankanın satıcıya belirli şartları yerine getirmesi ve belirli belgelerin teslimi şartıyla belirli miktarda ödeme yapması için verilen yetki.
LETTER OF CREDIT-REVOLVINGYenilenen akreditif.Belli miktardaki dönülmez akreditif,belirlenen bir vade sonunda aynı miktar için kendini yenilemektedir.
LETTER OF CREDIT-TRANSFERRABLEDevredilebilir akreditif.Lehdarı ödeme yapacak olan bankadan,akreditifin tamamını veya bir kısmını üçüncü bir şahsa devretmesini talep edebileceği akreditif türüdür.
LETTER OF IMDEMNITYTazminat mektubu.Temiz bir konşimento (Clean Bill of Lading) elde etmek için malların muayenesinde hasar ve zarar tespit edilmesine rağmen bazen göndericinin imzalayıp taşıyıcıya verdiği belge.
LIGHTENINGGeminin limana yanaşabilmesi için demirliyken yükünün bir bölümünü boşaltıp hafiflemesi.
LINE HAULHat taşıması.Yerel servisin dışında bir şehirden diğerine yapılan taşımalardır.
LINERDüzenli olarak belirli limanlar arasında hat taşımacılığı yapan gemi.
LİNES TERMS:Düzenli hat koşulları
LI – FOLiner In – Free Out (Yükleme ücreti navluna dahil edilmiştir. Tahliye ücreti navluna dahil edilmemiştir.)
LI – LOLiner In – Liner Out (Yükleme ve tahliye ücretleri navluna dahil edilmiştir.)
LİVRAİSON EN CALE:Bu şart sözleşmeye konulduğunda,alıcı malları geminin ambarında teslim almak zorundadır ve her türlü boşaltma masrafı ve rizikosu kendisine aittir.
LLOYD’S REGISTRYLLOYD Sicili.Gemilerin tetkik ve sınıflandırılmasını yapan ve böylece sigortacıların ve diğer ilgili kişilerin sigorta veya kullanıma sunulan gemilerin kalite ve durumu hakkında bilgilendiren kurum.
LOCAL CARGOYerel yük.Yerel bölgede taşıyana teslim edilen veya taşıyandan nihai alıcıya teslim eden yük.
LOGISTICSLojistik.Müşteri memnuniyetini sağlamak için üretimden tüketime kadar malların,hizmetlerin ve ilgili bilgilerin etkin ve verimli akışını ve depolanmasını sağlayan planlayan,uygulayan ve denetimi yapan tedarik zinciri parçası.
LONG TONBüyük ton.2,204 pound.
LONGSHOREMANLiman işçisi.Limanda gemileri yüklemek ve boşaltmak üzere görevlendirilen kişi.
LOOSEAmbalajsız,paketlenmemiş mal.
M.M.F.B.“Middlewest Motor Freight Bureau” için kısaltma.ABD’de Orta Batı Kargo Ofisi.
M/R:Mate`s receipt (Yükün gemiye alındığı bildirilen ve ikinci kaptan tarafından veya onun adına imzalanan geçici olarak konşimento yerine geçen ordino/makbuz)
MAİN PORT:Ana liman
MALPRACTICEYolsuzluk.Taşıyıcı tarafından müşterilere cazip kargolar için iskonto ya da navlun değer biçilen illegal düşük bedeller.Bu durumda düşük tarifeden değer biçilen malzemenin içeriği bildirilmez.
MANDAMUSÖzel işlemler yapılabilmesi için mahkemeden gelen karar.
MANIFESTManifesto.Taşıyıcı ve acentesi tarafından hazırlanan detayların listesini gösteren belgedir.Gemideki toplam kargonun özet detaylarıdır.Genellikle gümrük amaçlı kullanılır.
MARINE INSURANCEDeniz sigortası.Deniz riski sonucunda ortaya çıkabilecek kayıpları kapsamak üzere yapılan akdi bir sigorta türüdür.Tekne,P&I,Kargo”Hamule” vb.türleri vardır.
MARITIMEDenizde ya da limanda denizcilik mahkemesinin yetkisi ile yapılan denizcilik veya ticaret işi.
MARKINGKargo paketlerinin üzerine tanınmayı kolaylaştırmak için yerleştirilen numara,belge veya diğer sembollerdir.Mark olarak da bilinir.
MARLINESPIKEİşaretlenmiş metal çubuk.Kıyı halatının bağlanması için kullanılır.
MASTER INBONDAmerikan Gümrüğünün,EDI BILGE sistemi olan AMS altında uyguladığı ve yabancı kargoların Amerika’da elektronik raporlamasına olanak sağlayan program.
MATE’S RECEIPT(Eskiden) Kargonun ikinci kaptan tarafından imza karşılığında alındığını gösteren makbuz.Makbuza sahip olan konşimentoya ve değiştirme hakkına sahiptir.
MBM1000 board feet.1 MBM 2,265 cm.ye eşittir.
MCFS“Master Container Freight Station” için kısaltma.Ana konteyner kargo istasyonunun kısaltmasıdır.Bkz.CFS.
MEASUREMENTCARGO Temel hacim ölçülerinden hesaplanarak ücretlendirilen kargo.
MEASUREMENT TON 400feet3 eşitliğinde hacim birimi.
MECHANICALLY VENTILATED CONTAINERHavalandırmalı konteyner.
METERMetre.Yaklaşık 39,37 inç ve 100 cm. karşılık gelen uzunluk birimi.
METRIC TONE2,204.6 pound veya 1000 kg. eşiti ağırlık birimi.
MICROBRIDGEKargonun çıkış noktasından yüklenip,nihai olarak boşaltıldığı yere kadar deniz taşımacısı tarafından sağlanan taşımadır.Bu esnada kargo ve navlun taşıyıcının sorumluluğundadır.
MILEMil.Kara mili yaklaşık 1609 m.,bir deniz mili ise yaklaşık 1852 m.dir.
MINI LANDBRIDGE Konteynerin deniz yolu ile taşındıktan sonra demiryolu veya kamyon ile önceki limana sevk edildiği kombine taşımacılık sistemi.
MINIMUM BILL OF LADINGKonşimento maddelerinden biri.En düşük fiyatın taşıyıcı tarafından uygulanmasını belirtir.Bu fiyatlandırma her ton için güncel fiyat ve kesin miktarda olabilir.
MINIMUM CHARGEMalın taşınması için değer biçilen en düşük ücret.
MIXED CONTAINER LOADDeğişik eşyaların konteynere tek yükleme içinde yüklenmesi.
MLB“Mini Landbridge” için kısaltma.İlgili maddeye bakınız.
MOMERANDUM BILL OF LADINGŞehir içi konşimento.Konşimento sureti.
MT “Metric Ton” için kısaltma.100 kg’ye eşit ağırlık birimi.
MULTIMODALKombine sistem.Konteynerin deniz yolu ile taşındıktan sonra demiryolu veya kamyon ile önceki limana sevk edilmesi.
MULTITANK CONTAINERİki ya da daha fazla likit tank ihtiva eden konteyner.
N.C.I.T.D.“Natıonal Committee on International Trade Documentation” için kısaltma.ABD Uluslar arası Ticaret Belgelendirilmesi Ulusal Komitesi.
N.M.F.C.“Natıonal Motor Freight Classification” için kısaltma.ABD’de Ulusal Kara Kargo Sınıflandırması.
N.O.P.Not otherwise provided (Başka bir şekilde temin edilmemektedir)
N.P.C.F.B.“North Pacıfıc Coast Freight Bureau” için kısaltma.ABD Kuzey Pasifik Kıyısı Kargo Ofisi.
NAUTICAL MILEDeniz mili.Yaklaşık 1852 metrelik deniz mesafe birimi.
NEC“Not Elsewhere Classified” için kısaltma.”Başka yerde sınıflandırılmış” anlamında konşimento terimi.
NEGETIOABLE INSTRUMENTSÇek,senet,bono veya konşimento gibi ciro edilebilir belgeler.
NES“Not Elsewhere Specified” için kısaltma.”Başka yerde belirtilmemiş” anlamında konşimento terimi.
NESTEDYer ve hacimden tasarruf sağlayan,bir malın diğeri içinde tamamen gömüleceği şekilde paketleme.
NET TARE WEIGHTNet dara ağırlığı.Taşıma birimlerinin kendi ağırlığı.
NET TONNAGE (NT)Net tonaj.Geminin sertifikasında yazan net ağırlığıdır.Bazı liman masrafları bu ağırlık üzerinden hesap edilir.
NET WEIGHTNet ağırlık.Herhangi bir paketleme olmadan malın özgül ağırlığıdır.
NEUTRAL BODYÜyelerinin deniz konferansı kararlarına uyarak kendine özgü politika ile vergi ihlallerini inceleyen ve taşıyıcı belgelerini kontrole almak için kurulan örgüt.İhlaller üyelere rapor edilir ve önemli cezalar verilir.
NOI“Not Otherwise Indexed” için kısaltma.”Endekste gösterilmemiş” anlamında konşimento terimi.
NOIBN“Not Otherwise Indexed By Name” için kısaltma.”Aksi belirtilmedikçe isim tarafından gösterilmemiş” anlamında konşimento terimi.
NON-DUMPING CERTIFICATEBazı ülkeler tarafından gemi ve diğer ürünlerin ucuza satılmasını önlemek için istenilen belge.
NON-VESSEL OPERATING COMMON CARRIER (NVOCC)Başkasının gemisini kullanan ve kendi namına konşimento düzenleyen;deniz taşıyıcısından yer alıp bunları ihracatçılara satan konsolidatör firmalar,taşıma işleri komisyoncuları.NVOCC konşimento düzenler,tarif yayınlar ve hatta fiziki taşımayı gerçekleştirmeden taşıma işlerini organize ederler.”Non-Vehicle Operation Common Carrier” olarak da geçmektedir.
NOR“Notice of Readiness” için kısaltma.Hazırlık mektubu.Geminin yüklenmeye hazır olduğuna dair bildiri.
NOS“Not Otherwise Specified” için kısaltma.”Başka türlü belirtilmemiş” anlamında konşimento terimi.
NOSEBurun.Vagon veya konteynerin ön kısmı.
NO-SHOWKargonun rezervasyonu yapıldığı halde denize açılmadan vaktinde yetişememesi ve bu yüzden yüklenmemesi.
O.E.C.D.“Organization of Economic Cooperation and Development” için kısaltma.Merkezi Paris’te olan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü”.Dünyanın en büyük gayri safi milli hasılaya sahip ülkelerinin oluşturduğu örgüt.
O.P.I.C.“Overseas Private Investment Corporation” için kısaltma.ABD’de Denizaşırı Özel Yatırım Örgütü.
O.W.H.:Ordinary working hours (normal çalışma saatleri)
OCEAN BILL OF LADING (OCEAN B/L)Deniz konşimentosu.İhracatçı ile taşıyıcı arasında taşıma sözleşmesidir.Taşıyıcının malzemeyi aldığının kanıtıdır.Ciro edilebilir türden ise kargo seyir halindeyken konşimento satılabilir,alınabilir veya takas edilebilir.
ODS “Operating Differential Subsidy ” için kısaltma. ABD hükümeti tarafından taşıma firmalarına verilen nakit teşvike verilen ad.
OFFLOAD:Boşaltılmış yük
ON BOARDKonşimento üzerinde kargonun gemiye yüklendiğini gösteren ifade.Akreditif şartları gerektiğinde konşimentoda belirtilir.
ON DECKGemide konşimento üzerinde kargonun açık güverteye yüklendiğini gösteren ifade.
OPEN ACCOUNTAçık hesap.Malın yabancı alıcıya ödeme garantisi olmaksızın yüklendiğini gösteren ticari anlaşma.
OPEN INSURANCE POLICYAçık sigorta poliçesi.Deniz Taşımacılığında bir ihracatçının belirli bir vadede yapacağı taşımaların tümünü kapsayan sigorta.
OPEN RATES:açık tarife
OPEN TOP CONTAINER Yükleme ve boşaltmanın üstten yapılabildiği,üzeri sökülebilir tavan kapağı olan veya branda ile kaplı konteyner tipi.
OPERATING RATIO Taşıyıcının net satışı ile masraflarının karşılaştırılması.Operasyon verimliliğini ölçmede başvurulur.
OPTIMUM CUBEKonteyner yüklemesinde erişilen en yüksek hacim.
ORDER-NOTIFY (O/N)Malın gümrükten çekilmeden önce teslimini ifade eden konşimento terimi.Genellikle akreditifli mallar için geçerlidir.
ORFS“Origin Rail Freight Station” için kısaltma.Kargo treni çıkış istasyonu kısaltması.Malın çıkış tren istasyonu.
ORIGINMalın taşınmaya başladığı çıkış yeri.
ORIGINAL BILL OF LADING (OBL)Orijinal konşimento.Taşıyıcı sözleşmesinin tamamlanması için istenilen imzalı evrak.Konşimentoyu düzenleyen taşıyıcı evrak üzerine “original” ifadesi koymalıdır.
OS&D“Over,Short or Damaged” için kısaltma.Yükleme esnasında malın,”fazla,eksi veya hasarlı” bulunması halinde konşimento üzerine konan ifade.
OUT GATEKonteynerin tren veya gemi limanından ayrılışındaki işlemler.
OVERCHARGEBasılı tarifenin üzerinden ücretlendirme.
OVERHEIGHT CARGO8 feet’den daha yüksek olan,dolayısıyla standart konteynere yüklenemeyen kargo.
OWNERCODE (SCAC)“Standart Carrier Abbreviation Code” için kısaltma.Bireysel adi taşıyıcıyı tanımlar.
P&I“Protection and Indemnity” için kısaltma.P&I sigortası,ortaya çıkacak yük ve çevre hasarlarının miktarının reasürans şirketleri tarafından karşılanamayacak kadar büyük miktarlarda olabildiği için gemi sahibi firmaların bir araya gelerek kurdukları sigorta klüpleridir.Küçük hacimli yerel taşımalar haricinde tüm uluslararası deniz taşımalarında gemini P&I sigortası sahibi olması şartı bulunur.
P.M.:post meridiem (öğleden sonra)
P.O.D.:Teslimde ödemeli
PACKING LISTTaşınan mal kalemlerinin tek tek birim/adet ve işaretlerinin belirtildiği ancak değerlerinin yer almadığı liste.
PADAG“Please Authorize Delivery Against Guarantee” için kısaltma.”Lütfen garanti karşılığında mal teslimini sağlayınız”.Alıcının elinde orijinal konşimentonun bulunmaması halinde ilgili acenteye talimat vermesi için kullanılır.
PAIRED PORTS ABD’de uygulanan bir gümrük programı.Belirlenmiş olan iki gümrük kapısından herhangi birine giriş evrakları olmadan kargo kabulü yapılabilmesini sağlayan elektronik sistem.
PAPER RAMPİki noktayı eşitlemekte kullanılan demiryolu rampası.
PAPER RATEHerhangi bir yüke uygulanmadığı için kağıt üzerinde kalmış taşıma ücreti.
PARCEL RECEIPTBir taşıyıcının,tamamen kurallara ve yasalara uygun olarak,minimum konşimento fiyatının altında bir ücretle küçük paketleri taşıması halinde yük sahibine konşimento yerine verdiği evraka verilen ad.
PARTIAL CONTAINERSHIP Kısmi konteyner gemisi.Hem kalıcı konteyner hücreleri hem de parsiyel yük için bölmeleri olan gemi.
PARTIAL SHIPMENTSParsiyel yükleme.
PARTICULAR AVERAGESigorta ile ilgili bir terim.Prim hesaplamasında kullanılır.
PAYEEBelirli bir kıymetli evrakta adına ödeme yapılacak kişi,alacaklı.Akreditifte alacaklı çek/senet sahibi ya da bankası olabilir.
PD:Paid (ödendi)
PER DIEMGünlük bazda sabitlenmiş bir ücret için Latince kökenli terim.
PERILS OF THE SEA Denizyolu taşımacılığında taşıyıcının yasal sorumluluğunun olmadığı riskler.
PHYTOSANITARY INSPECTION CERTIFICATEBitki Sağlık Sertifikası.Başka bir ülkeye ihraç edilecek bir ürün için ve bu ülkenin talebi üzerine verilen ve tarım ürününün sağlık açısından zararlı olmadığını herhangi bir hastalık taşımadığını gösterir belge.
PICKUPBir yüklemeye konu olan kargonun yükleyicinin fabrika veya deposundan kamyon ile teslim alınması.
PIERİskele,rıhtım.
PIER TO PIERRıhtımdan rıhtıma taşıma.
PIGGY PACKERKonteynerleri demiryolu vagonlarına indirmeye/bindirmeye yarayan mobil vinç.
PIGGYBACKKamyonun içinde yüküyle birlikte demiryoluyla taşınmasına verilen ad.”Rail Pigs” de denir.
PLACE OF DELIVERYTeslim yeri.
POD“Port of Discharge” veya “Port of Destination” için kısaltma.Boşaltma, tahliye Limanı.
POINT OF ORIGINÇıkış (orijin) yeri.Kargonun yükleyiciden teslim alındığı nokta.
POL1.”Port of Loading” için kısaltma.Yükleme limanı. 2.”Petroleum Oil and Lubrications” için kısaltma.Petrol ve diğer sıvı yakıtlar.
POMERENCE ACTABD’de bir konşimentonun düzenlenebileceği durumları gösteren kanun.
PORT OF DISCHARGE (BILL OF LADING)Konşimentoda “Boşaltma Limanı” olarak gösterilen yer.
PORT OF ENTRYKargonun boşaltıldığı ve ithalatçı ülkeye giriş yaptığı gümrük noktası.
PORT OF EXITKargonun yüklendiği ve ülkeden çıkış yaptığı gümrük noktası.
PRATIQUE CERTIFICATE İlgili ülkenin sağlık bakanlığı yetkilileri veya bakanlık tarafından bir geminin üzerindeki geçici karantinayı kaldırmak üzere verilen evrak.Gemicilik jargonunda “pratika” diye geçer.
PRE COOLINGNarenciye ve benzeri bozulabilir yükler için uygulanan ve kargonun ani ısı değişimlerinden dolayı bozulmasını engelleyen önceden soğutma yöntemi.
PREPAID (PPD.)Yükleyicinin taşıyıcının konşimentoyu serbest bırakmadan önce yaptığı ön ödemeler.
PRO FORMA INVOICEProforma fatura.Bir tedarikçi tarafından alıcıya gönderilen tüm satış şartları,yüklenecek malın cinsi,miktarı ve değeri belirtilen fatura.
PRO RATE“Orantılı” anlamına gelen Latince bir terim.Özellikle gemicilikte astarya ve sürastarya hesaplarında müsaade edilen gün süresi aşıldığı ve önce tamamlandığı taktirde fark süre hesabında tam gün değil,geçen saat ve dakika oranı ile hesaplanacağını ifade eder.
PROJECT RATEBir projeye ait çeşitli malların taşınması için bir seferde verilen fiyat.Genellikle inşaat projeleri için kullanılır.
PUBLISHING AGENTUlaşım hatları tarafından,tarife ve fiyatları veya düzenleme ve kuralları yayımlama için yetki verilen kişi ya da kuruluş.
QUARANTINE Karantina.Halkın sağlığını korumak amacıyla giriş çıkışı izne bağlanan alan.Bir gemi sağlık nedenleriyle karantinaya alınabilir ve belirli bir bölgeden demir alması engellenir.Karantinaya alınan gemi üzerine büyük “Q” harfi bulunan bir bayrak çekilir.
QUOTAKota.Belirli bir süre için ithal edilebilir mal miktarı.
QUOTATION Kotasyon.Bir malın belirli koşullarda ve belirli fiyatta satma önerisi.
RAG TOPÜstü muşamba kaplı açık konteyner.
RAIL DIVISIONDemiryollarına denizyolu taşıyıcısı tarafından ödenen taşıma ücreti.
RAIL GROUNDINGKonteynerin trenden tahliyesi.
RAMPDemiryolu rampası.Konteynerin yüklenip boşaltıldığı demiryolu terminali.Eskiden bu işlem vagonların yanaştığı demiryolu rampasında gerçekleştiği için bu isimle anılıyor.Bu işlem günümüzde vinç ve diğer kaldırma/boşaltma araçlarıyla gerçekleştiriyor.
RAMP TO RAMPBir demiryolu terminalinden diğerine taşıma.
RAMP YO DOORRampadan müşterinin istediği adrese taşıma.
RATE BASISFiyatlandırma esnasında,formüllerin dahilindeki faktörler bütünü.
READ LABELAlev alabilecek tehlikeli maddelerin üzerine yapıştırılması gereken kırmızı etiket.
REASONABLENESSTaşıma ücretinde makul olması prensibi.Milletlerarası Ticaret Odası ve hukuki mevzuata göre taşıma ücreti taşıyıcıya trafik ve taşıma maliyetinin karşılayacak ve taşıyıcıya makul bir kar bırakacak seviyede olmalıdır.
REBATEFiyatların tarifelerin altında haksız rekabet yaratacak seviyeye indirilmesi.
RECONSIGNEMENTMallar transit haldeyken konşimento üzerindeki alıcı veya varış limanını değiştirmek.Bkz.DIVERSION
RECOUSEGarantörlerden borç ya da fatura için hak talep etme.
REFFERSoğutucu konteyner.
RELATED POINTSBir grup nokta için fiyatları aynı ya da gruba bağlı olan noktalar.
RELAYSahibi aynı olan taşıma araçları arasında konteyner nakli.
REMITTANCEPara havalesi.
RESTRICTED ARTICLESSınıflandırılmış,belli koşullar sağlanınca taşınabilir maddeler.
REVENUE TON (RT)Bir ton taşıma başına elde edilen gelir.
REVERSE IPIABD’nin iç kısımlarında bir yere taşınacak konteynerin doğu limanlarına bırakılması.
RFQ“Request for quatation” için kısaltma.Aktarma talebi.
RO/RO“Roll on/Roll of Vessels”için kısaltma.Ro/Ro taşıması.Tekerlekli araçların vinç olmadan gemiye binebildiği taşıma şekli.
ROLLKargo için bir sonraki gemide yeniden rezervasyon yapma.
ROLLINGGeminin alabandadan alabandaya hareketi.
ROLL-ON/ROLL-OF VESSELSBkz.RO/RO.
RUNNING GEARKonteyneri taşımak için kullanılan tamamlayıcı alet.
RVNX“Released Value Not Exceeding” için kısaltma.Taşınan mal bedelinin sınırlandırılması.
SANCTIONYaptırım.Bir hükümet tarafından başka bir ülkeye karşı yapılan bir ambargo
SCAC CODEBkz.”Owner Code”.
SEA PROTESTBkz.Captain Protest.
SEA WAYBILLDeniz konşimentosu.Genellikle şirketin kendi için yaptığı taşımalarda kullandığı malın gemi bordasına yüklendiğini gösterir belge.
SEA-BEE VESSELAsansörlü veya kaldıraçlı gemi.Arka bölümünde su altında kalabilir ağır iş yüklü hidrolik kaldıraç veya asansör kurulmuş açık deniz gemileri.”See Bee” mavnaları LASH mavnalarından daha büyüktür.”Sea-Bee” sistemleri çok uzun süre kullanılmaz.
SEAWORTHINESSSefer uygunluğu,denize elverişlilik.Kullanılış maksadına göre bir geminin uygunluğu geminin her yönden öngörülen sefer için uygun olması.
SED“Shipper’s Export Declaration” için kısaltma.ABD Ticaret Bakanlığı’nın düzenlediği taşıtıcı İhracat deklarasyonu.
SERVICE1-Hizmet,servis. 2-Belirli bir yolculuk yapan ve belirli bir Pazar hizmeti veren gemi filosu.
SERVICE CONTRACT Hizmet sözleşmesi.Taşıtıcı/gönderici ile taşıyıcı arasında yapılan sözleşme.Bu sözleşmede satıcı belirli bir süre için taşıyıcıya kargo sağlamayı ya da navlun ödemeyi taahhüt ederken,taşıyıcı ise belirli tarife karşılığı göndericiye belirli servis kalitesi,yük yeri ve seyir süresi garantisi vb. güvenceler sunar.Sözleşmede ayrıca tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde başvurulacak yaptırımlar da yer alır.
SHEX“Sunday and Holidays Excluded” için kısaltma.Pazar ve tatil günleri hariç.
SHINC“Sunday and Holidays Included” için kısaltma.Pazar ve tatil günleri dahil.
SHIP CHANDLERGemi malzemecisi.Gemiler için teçhizat ve araç gereç satan kişi ya da şirket.
SHIP DEMURRAGEGemi ardiye ücreti.Demuraj/İstarya ücreti.Bir yük geminin geciktiği için taahhüt edilen bir sürenin aşılmasıyla ödenilen bedel.
SHIPMENTYük.Br göndericinin bir alıcıya bir seferde gönderdiği,konşimento üzerinde belirtilen kargonun tamamı.
SHIPPERTaşıtıcı/gönderici/konsinye.Taşınan malın sahibi veya acentesi.
SHIPPERS ASSOCIATIONTaşıyıcılar birliği veya taşımacılık derneği.Taşıyıcıların menfaatlerini temsil eden kar gütmeyen birlik.
SHIPPERS INSTRUCTIONSTaşıtıcı talimatları.Taşıtıcısının veya acentesinin taşıyıcıya gönderdiği malın taşınması,teslimi,konşimento biçimi vb. konulardaki talimatlar.
SHIPPER’S LETTER OF INSTRUCTION FOR ISSUING AN AIR WAYBILTaşıyıcı veya freight forwarder acentesinin taşıtıcı namına hava konşimentosu düzenleyebilmesi ve imzalaması için yetki istediği evrak.
SHIPPER’S LOAD&COUNT (SL&C) Taşıtıcı Yüklemesi ve Sayımı.Taşıtıcı tarafından yüklenen ve onaylanan ve taşıyıcılar tarafından kontrol ve tasdik edilmemiş sevkıyat.Yükleme ve adet sayım bilgileri mal sahibinin sorumluluğundadır.
SHIPPING ORDERTaşıyıcı talimatı.Taşıyıcının taşıyıcıya malın gönderilmesine ilişkin emri.Genellikle konşimentonun üçüncü nüshasıdır.
SHIP’S BELLKampana.Gemide zaman ölçer.Bir çan sesi her bir yarım saat içindir.12:30’da bir çan,1:00 de iki,1:30’da üç çan ve böylece 4:00 kadar sekiz çan çalar.4:30’da çerim bir çanla yeniden başlar.
SHIP’S MANIFESTGemi özet beyanı/Manifestosu.Belirli bir seferdeki yüklerin detaylarının yer aldığı liste.
SHİPMENT:Sevkiyat
SHOREDestek payandası.Batmayı veya eğilmeyi önlemek için bir şeyin karşısına veya altına bir direk veya destek yerleştirmek.
SHORT TON2000 pound veya 2000 libre.Amerikan tonu olarak da bilinir.
SHRINK WRAPKoruyucu ambalaj.Birkaç ünite etrafında bir zarf içinde ısı işleminden geçirilmiş ve sıkıştırılmış polietilen veya benzer malzeme.Palet üzerindeki yükleri korur.
SIDE DOOR CONTAINERYanal kapalı konteyner.Bir arka kapı ve minimum bir kenar kapıyla donatılmış bir konteyner.
SIDE LOADERYanal yükleyici.Konteyneri kaldırmak için bir köşesinden kaldırma aparatı yerleştirilmiş bir kaldırma tamponudur.
SIGHT DRAFTMuhatabın/alıcının başvurusuyla ödenebilen çek,senet gibi kıymetli evrak.
SKIDS Kızak,kalastra.Kutuların altına yerleştirilen veya paketleri daha yükseğe kaldırmak için forkliftlerin veya diğer kaldırma ekipmanlarının kolayca erişmelerini sağlamak için yapılmış takozlar,seri paralel kızaklar.
SLEEPERSDemiryolunda taşınan içeriği raporlarda yer almamış yüklü konteyner.
SPINE CARÖzel konteyner elleçleme aracı,staker.Mafsallı 5 platformlu otoray taşıt.”Stack car”ın kullanılmasının yükseklik ve ağırlık limitinin sınırlandığı yerlerde kullanılır.
SPOTTINGKonteynerin yüklenip boşaltılacağı yere yerleştirilmesi.
STABILITY1-İstikrar. 2-Bir gemiyi alabora olduğunda yükseğe kaldıran veya yukarıya döndüren kuvvet.En alt kaldırma ağırlığı stabiliteyi artırır.Bir gemi yüksek stabilitede serttir,düşük stabilitede yumuşaktır.
STACK CARKonteyner elleçleme aracı,staker.Mafsallı,5 platformlu,konteynerlere çift destek sağlayan otoray taşıtıdır.
STACKTRAINRaylı konteyner elleçleme aracı,staker.
STANDART INDUSTRIAL CLASSIFICATIONAmerikan hükümeti tarafından kullanılan ürünlerin ve hizmetlerin açıklandığı bir standart sayısal koddur.
STANDART INDUSTRIAL TRADE CLASSIFICATIONBirleşmiş Milletler tarafından uluslar arası ticarette kullanılan malların sınıflandırılması için geliştirilen bir standart sayısal kod.
STARBOARDGemide sancak tarafı.
STATUE OF LIMITATIONZaman aşım süresi.(Bir taşıma sözleşmesi hakkında) İddialar için mahkemeye başvurma hakkının dolduğu süre.
STC“Said to Contain” için kısaltma.Ambalaj için kısaltma.Ambalaj içinde gönderici tarafından bulunduğu beyan edilen mal için taşıyıcı tarafından konşimentoya konulan not.
STCC“Standart Transportation Commodity Code” için kısaltma.Mal cinsine göre “Standart Nakliye Kodu.”
STEAMSHIP CONFERENCEGemi Operatörleri Konferansı.Gemi işletmecilerinin taşıma tarifelerini oluşturmak için oluşturdukları kartel.
STEAMSHIP GUARANTEEGemi teminatı.Bir banka vasıtasıyla taşıyıcılara çıkartılan bir tazminat;herhangi bir kayba karşı veya alınan bir partide malların kurtarılmasından kaynaklanan zararların artmasına karşı taşıyıcılar korur.
STERNGeminin arkası.Başın karşıtı.
STEVEDORE Limanlarda yükleme boşaltma işlemlerini yürüten özel firmalar ve onun işçileri.
STORE-DOOR PICK-UP DELIVERYDepodan son kullanıcıya hızlı teslim.Taşıyıcının göndericiden malı teslim alıp nihai tüketim noktasına tüm taşıma hizmetlerini sunması.
STRADDLE CARRIERKonteyner taşıma,yükleme ve boşaltmalarda kullanılan tekerlekli büyük kamyon.
STRAIGHT BILL OF LADINGNama yazılı konşimento.Ciro edilemeyen konşimentolara verilen ad.Emre yazılı olan doğrudan konsiye/adına çıkarılan ve böylece başka taraflarca kullanılmayan konşimento.Üzerine “Non-Negociable” (ciro edilemez) kaşesi veya yazısı konulabilir.
STRIPPINGKonteynerden yük boşaltmak.Bkz.Devanning
STUFFINGKonteyneri yüklemek.
STW“Said to Weight”için kısaltma.Taşıtıcının ağırlık beyanını kontrol etmeyen taşıyıcı tarafından konşimentoya konulan not.
SUBOPEN:Subject to being open (Açık olması koşuluyla)
SUBROGATEBirinin yerine geçme,diğerinin yerine koymak anlamında sigorta deyimi.Örneğin,deniz sigortasında tazminatı ödeyen sigortacının parayı ödeyen sigortacının haklarını kazanması.
SUFFERANCE WHARFGümrük iskelesi.Gümrüğe tabi malların çıkarıldığı yer.Müşteri yetkisi ve iştiraklanmış bir iskeledir.Gümrük yetkililerinin hazır bulunduğu ve gümrük yetkililerince onaylanan iskele.
SUPPLY CHAINTedarik zinciri.Hammadde tedarikinden,imalat ve üretime oradan nihai tüketime kadar tüm aktiviteleri kapsayan lojistik yönetimi sistemi.”Just in Time” (tam zamanında) bir tedarik zinciri yönetimi örneğidir.
SURCHARGETarifenin üzerinde veya ekstra ödemeler.
SURCHARGE:Sürjarj (liman tıkanması,sıkışması gibi nedenlerle geçici olarak fazla alınan navlun)
SURTAXEk vergi.
T&E“Tranportation and Exportation” için kısaltma.Taşımacılık ve ihracat.Malın liman girişinden çıkışına kadar olan kargo hareketlerini kontrol eden gümrük formu.
TAILKuyruk.Konteynerin veya römorkun arka tarafı.Burun ya da ön tarafın zıt tarafı.
TANKERSTanker.Ham petrol ve petrol ürünleri;kimyasal,sıvılaştırılmış gaz (LNG,LPG,şarap,pekmez ve benzer ürün tankerleri gibi,sıvı kargo taşımak için tanklarla donatılmış gemilerdir.
TARE WEIGHTDara ağırlığı.Vagon veya konteyner taşımacılığında,vagonun veya konteynerin boş ağırlığı.
TARIFFTarife.Taşımacı şirketlerin uyguladıkları fiyat teklifleri,kurallar.
TBN“To Be Nominated” için kısaltma.Henüz geminin veya diğer taşıma aracının isminin ya da kodunun bilinmediği zaman konşimentoya konulan not.
TELEXTeleks.İletilerin diğer şirketlere ulaştırılması için kullanılır.Faks veya internet bu sistemin çoğu yerde yerini almıştır.Ancak uluslar arası ticarette halen mahkemede tek geçerli yazılı haberleşme yöntemidir.
TEMPERATURE RECORDERIsı kayıt cihazı.Kargo yoldayken konteynerdeki ısıyı kaydeden cihaz.
TENDERFiyat teklifi.Eşya taşımacılığı,araç parkı veya konteyner yükleme boşaltma için fiyat teklifi.
TENORÇekte öngörülen ödemedeki tarih ve vade.
TERMINAL Gemi,tren,kamyon veya uçağa yüklenecek konteynerlerin hazırlanması veya bu araçlardan indirilecek konteynerin derhal istiflenmesi için tahsis edilmiş alan.
TERMINAL CHARGETerminal ücreti.Taşıyıcıların terminal alanlarındaki hizmetler için uygulanan fiyat.
TERMS OF SALESatış terimleri.Milletlerarası Ticaret Odası’nın en son 2000 yılında belirlediği taşımada alıcı ve satıcının sorumlulukların belirten kargo satış terimleri.Bunlar EXW,FCA,FAS,CFR,CIF,CPKT,CIP,DAF,DES,DEA,DDU ve DDF’dir.
TEU “Twenty Foot Equivalent Unit” için kısaltma.20 Feet’lik konteyner.
THCTerminal Handling Cost (Limandaki istifleme ve elleçleme ücretleri.)
THRU B/L:Tek konşimento
TIME CHARTER Kontrat süresi.Gemi sahibi ve kiracı arasındaki kira kontratı.Kira kontratının süresi yıllara göre ya da yapılan gemi yolculuğuna göre olabilir.
TIME DRAFTÇek vadesi.Vadesi gelmiş çek ya da belirlenmiş süreyi aşmış zaman.
TIR“Transport International par la Route” için kısaltma.Uluslararası Karayolu Taşımacılık Anlaşması.Amerika ve Avrupa hükümetleri arasında yapılan uluslar arası karayolu taşımacılığı anlaşması.Mühürlenmiş konteynerlerin TIR karneleri göstererek milli sınırları geçmesini sağlar.
TL “Trailer Load” için kısaltma.Dolu kamyon yükü.
TOFC “Trailer on Flat Car” için kısaltma.Bindirmeli taşıma.Açık yük vagonu üzerinde römork şeklinde taşıma.”Piggyback” olarak da bilinir.
TON_MILEMil başına taşınan yükün ton ağırlığı.Taşımacılıkta gelir ve giderleri karşılaştırmada kullanılır.1 ton yükün 1 mil taşınmasındaki getiri.
TONNAGETonaj.100 feet3 ölçüsündeki hacim birimi.
TOP AIR DELIVERY Konteynerdeki hava sirkülasyonu tipi.Hava sirkülasyon ünitesinde,havanın konteynerdeki en dip kısma kadar,evaparator aracılığıyla filtre edilerek oluklardan konteynerin en üst kısmına kadar ulaştırılmasıdır.Bu tarz akım özel yöntemler içerir.
TOWAGEYedek gemi tarifesi.Yedeğe çekilen gemilere uygulanan ücret tarifesi.
TRACE:Yerine ulaşmayan sefkiyatlarla ilgili yapılan soruşturma
TRACTORÇekici,traktör.Bir ya da birden çok römorku çeken karayolu aracı.
TRADE ACCEPTANCEÖdeme vadesi kabulü.Alıcı tarafından kabul edilen ödeme zaman veya gün vadesi.
TRAFFICTrafik.Nakil hattı üzerinde taşınan insanlar veya mallar.
TRAMP LINEDüzensiz hat.Deniz taşıma şirketleri,gemilerini düzgün ve periyodik rotalarda kullanmaz.Nerede yüklenecek kargo varsa gemilerinin oraya yönlendirir.
TRANSPORTTaşıma,nakliyat.Yükün bir yerden bir yere nakli.
TRANSPORTATION & EXIT (T&E)Yabancı malların taşınması için bir limana ulaşması ve aynı ülke üzerinde başka bir limana gümrük vergisi ödemeden ihracı.
TRANSSHIPAktarma.Malların bir nakil hattından diğer bir hatta transfer edilmesi veya bir gemiden diğer bir gemiye nakledilmesi.
TRANSSHIPMENT PORTAktarma limanı.Yükün bir taşıyıcıdan başka bir taşıyıcıya aktarıldığı yer.
TROUGH RATETek fiyat.Çıkış noktasından nihai varış noktasına kadar ki toplam fiyat.
TROUGHPUT CHARGEKonteyner indirme/bindirme ücreti.Konteynerin,konteyner alanına veya gemiye taşınmasındaki ücretlendirme.
TRUST RECEIPTBankanın himayesi altındaki malların alıcıya devretmesi,kendi himayesinden çıkarması.
TURNAROUNDBekleme süresi.Deniz ulaşımında,geminin limana ulaşması ve ayrılması arasındaki zaman.
TWIST-LOCKKilit.Konteynerleri güvenli bir şasi üzerine oturtmak için kullanılan dört adet kıvrılabilen süngü şeklindeki aparat.
TWO-WAY PALLETÇift yönlü palet.Çatallı forkliftlerin sadece iki yanından kavrayabileceği şekilde dizayn edilmiş palet.
U.C.:Olağan koşullar
U.S.CONSULAR INVOICEABD Konsolosluk belgesi.Amerika’ya ithal edilmiş mallara gereken konsoloslukla ilgili belge.
UCP“Unıform Customs and Practice for Dokumentary Credits” için kısaltma.Milletlerarası Ticaret Odası tarafından yayınlanan,uluslar arası ticaret için en sık kullanılan ödeme standardı.Akreditif ödemeleri gibi,taşımacılık ve bankacılık alanındaki yeni değişimleri güncelleyen yayın.
UFC“Uniform Freight Classifications” için kısaltma.Taşımacılık standartları.
ULLAGEAleç.Konteynerin tam dolu olmadığında mevcut olan boş yer.Boş alan,içi sıvı dolu olan varil veya tanklarla doldurulamayacak alan.
UNCLAIMED FREIGHTAlıcısı tarafından istenmeyen,soruşturulmayan veya teslim alınmayan yük.
UNDERCHARGEGerçek tutarından daha az ücretlendirmek.
UNIT LOADBirim yük.Paletlere,sandıklara yüklenen,taşınmaya hazır paketler,yükler.
UNIT TRAINGidileceği yönü belirlenmiş ya da rotada yapılan değişikliklerde kullanılmak üzere belirlenmiş yaklaşık 100 adet vagon.
UNITZATIONKonsolidasyon.Palet gibi,birden fazla yükü toparlayıp tek parça haline getirmek.
UNLOADINGBoşaltmak.Gemideki malları indirmek.
VALIDATED EXPORT LICENCEABD’de “İhracat İzin Belgesi”.
VALIDATIONKonşimentoyu onaylamak.Konşimentonun doğruluğunu kanıtlamak,belgelemek.
VANNING Malın konteynere istiflenmesi.
VARIABLE COSTDeğişken maliyetler.Fiyatların kısa zaman içinde yapılan faaliyetlere göre değişmesi.Örneğin kargoyu ülke sınırları içinde tren veya kamyonla ulaştırmayı içeren fiyatlar,bazı limanlardaki yapılan işler ve kısa süre için kiralanan teçhizatların masraflarındaki değişiklikler.
VENTILATED MANIFESTGemi manifestosu.Uluslararası taşıyıcı,geminin hem ayrıldığı hem de vardığı limanda mürettebatın ve içerdiği malların hakkında bilgi vermek zorundadır.Gemi gümrük beyannamesi konşimento numarası ile birlikte her yükleme ile ilgili çeşitli detaylar içerir.
VESSEL SUPPLIES FOR IMMEDIATE EXPORTATIONMalların gemiye,uçağa v.b.tek bir limandan,merkezden yüklenmesini ihracatında aynı limandan veya merkezden yapılmasını sağlayan gemi.
VIZ“İsmen” anlamında Latince bir kısaltma.Ürünleri gümrük vergilerinde açık bir şekilde belirtmekte kullanılır.
W/M:Weight or measurement (Navlunun ağırlığa veya hacme göre hesaplanması)
WAR RISK(Sigortacılıkta) Savaş Riski.Herhangi bir savaş durumunda mallarda olabilecek kayıpların sigortalanması.
WAREHOUSEDepo.Yüklerin kabul edildiği,konsolidasyonun yapıldığı,sevk edildiği ve stoklandığı alan.
WAREHOUSE ENTRYDepo giriş belgesi.Depoya yerleştirilen ithal edilmiş malları tanımlamaya yarayan belge.Görevi,mallar depodayken değil,dağıtım için depodan çıkartıldığında ve tüketilmeye başlandığı zaman vergilerini toplamaktır.
WAREHOUSE WITHDRAWAL FOR TRANSPORTATION (WDT)Gümrük antreposundaki ticari malların,yerine yeni gelen başka malların bir limandan diğer bir limana taşınması.
WAREHOUSE WITHDRAWAL FOR TRANSPORTATION EXPORTATIONGümrük antreposundaki malların,bir limandan ihracat için başka bir limana ABD üzerinden vergi ödemeden taşınması.
WAREHOUSE WITHDRAWAL FOR TRANSPORTATION IMMADIATE EXPORTATION (WDEX) Gümrük antreposundaki malların,doğrudan vergi ödemeden ihraç edilmesinin sağlanması.
WAREHOUSINGDepolama.
WAYBILL (WB)Taşıma senedi,konşimento.Deniz taşımacılığında,taşımacılık hattı tarafından hazırlanan,harekete başlangıç noktasını,gidilecek yeri,rotayı,malı göndereni,alıcıyı,gemilerin tasvirini ve ulaştırma servisine uygulanan ücret miktarını gösteren bir belge.Bu belge beraber veya posta yoluyla acenteye gönderilir.
WEIGHT AND MESUREMENTNavlunun ağırlığına ve hacme göre hesaplanması. Ölçü tonu;40 feet3 yada 1 m3. Net ton ve eksik ton=2000 Ibs Grosston/longton=2,249 Ibs. Metrik ton, kilo ton=2204,3 Ibs. Metreküp=35,314 fit küp.
WODIFIED ATMOSPHEREGaz karışımlarının konteyner içinde normal atmosfer basıncına değiştirilmesi.
YARDSınıflandırma, muayene ve depolama alanı.
YORK ANTWERP RULES OF 19741994’te son değişiklikleri yapılan,özellikle avaryaya konşimento veya C/P hükümlerine görene şekilde hesaplanacağına ilişkin kurallar bütünü.Tarafların anlaşması ile bu kurallar uygulamaya alınmış olup uluslar arası bir zorlayıcılığı yoktur.
ZULU TIMEGreenwich’e saat ayarı.